پروفایل اشتراکی ahwaz14

للقهوة مکانة وقیمة عظیمة لدی أبناء البادیة ولها مکانة خاصة فی نفوسهم یشترک فیـها الغنی

والفقیر على حد سواء حیث تعتبر واجهة الکرم لدیـهم عند استقبال الضیوف وأول ما تقدم

للضیف بعد الترحیب ،

ویعتبر الترحیب وتقدیم القهوة والتمر أول القرى للضیف وتقول العرب فی أمثالها

( بهار القهوة التمر ) .

یقول الشاعر سعد بن ناصر المطوع :
أول قراهم دلتین وترحیب ***************ترحیبةٍ سهلة بنفس رفیعة .

ومن مکانة وقیمة القهوة لدیـهم یدفعون فی شرائها غالی الأثمان لتقدم للضیوف.

یقول الشاعر عبد الرحمن العبیداء :
فنجال بن بالثمن غالی السوم **************یجلی صدى القلب المشقى الخلاوی

الاهتمام بشبة النار وصنع القهوة :
نجد أن أبناء البادیة یـهتمون بشب النار لصنع القهوة أمام بیوت الشعر فی اللیل حتى یراها

المساییر والضیوف فیعکفون إلیـهم ویفتخرون بکبر وحجم النار المشبوبة ونوع الحطب الذی یشعلونـه ،

وأما فی النـهار فتشب النار فی طرف البیت .

ویسمى المکان الذی تشب بـه النار لصنع القهوة الوجار وهو عبارة عن حفرة تشب فیـها النار

وتوضع المعامـیل حولها.

یقول الشاعر رشدان بن خلف الحربی :
ومنارةٍ ناخذ حطبها بالارواج*************ونارٍ سناها یوقظ النایمـینی .

ویعتبر شب النار وصنع القهوة مقیـاس لبلوغ سن الرشد لدی أبناء البادیة فیقال أبن فلان یشب

الضو( یشب النار ) أی یستطیع عمل القهوة ویقدمـها للرجال فلا ینظر إلى سنـه.

أوقات شبة النار لصنع القهوة

تختلف رغبات أبناء البادیة فی وقت شبة النار لصنع القهوة

1-منـهم من یحب أن تکون فی أخر اللیل قبل صلاة الفجر.

یقول الشاعرالأسمر خلف الجویعان :
یـاما حلى فنجال بیض بغادید ***************قبل صلاة الصبح والوقت ما فات .

2-منـهم من یحب أن تکون فی الصباح الباکر بعد صلاة الفجر وقبل شروق الشمس.

یقول الشاعر عبد الله بن برعاش :
یـازین شبتها على شقة النور ********************یوضی على وجیـه النشاما سفرها .

3-منـهم من یحب أن تکون فی الصباح مع أو بعد شروق الشمس.

یقول الشاعر محمد بن ناصر السیـاری :
نارٍ لها مع طلعة الشمس نیره ************** لیـا شافها العمسان عقب العمى فز .

4-منـهم من یحب أن تکون فی وقت الضحى.

یقول الشاعر خلف بن محمد الشراری :
فنجال خطو الغشمری یشرح البال *************وقت الضحى لا قربت حومت الطیر .

5-منـهم من یحب أن تکون بعد الظهر.

یقول الشاعر عبید الحمود الاسعدی :
فنجال عقب الظهر ماله مثیلی ******************یغدی عن المـهموم کثر النوابیر .

6-منـهم من یحب أن تکون بعد العشاء.

یقول الشاعر عضیب بن شلاح الحربی
یـا ما حلى عقب العشا شبة النار *************عقب الهجوع لیـا رقد کل کوبة .

أسماء القهوة

للقهوة أسماء تشتهر بها بعضها نسبه إلى نوع البن وببعضها نسبه إلى طا ومن اشـهر

أسمائها ما یلی:-

1-الکیـــف :
وهو من اشـهر أسماء القهوة على الإطلاق ومعنى الکیف ارتیـاح البال وانشراح الصدر
والتلذذ بشرب القهوة.
ویقول الشاعر فیصل الشمری :
زین لنا کیفٍ یونس هل الکار ******************کیفٍ ینومس للسهر والتعالیل .

2-البـــن :
نسبه إلى المادة الرئیسیة لصنع القهوة .
یقول الشاعر فهد بن خربوش الشمری :
بدوٍ تنفد غالی البن تنفید **************بدلال وارفافٍ طویل ظلاله .

3-المــــر :
نسبة إلى طعم القهوة المائل إلى المرار.
یقول الشیخ ترکی بن حمـید :
قم یـا محمد سو حلو ومرا ***************رسمٍ إلى جوک النشامى هل الکیف .

4-البریــة:
نسبه إلى نوع من أنواع البن الیمنی الجید.
یقول الشاعر إبراهیم بن جعیثن :
أدنی على بالی دلال نظایف *****************وبریةٍ یطرب لها کل حامس .

5-الشاذلیــة :
اختلف فی سبب التسمـیة فمنـهم من یقول إنـها نسبه إلى توع من أنواع البن الیمنی الجید

ومنـهم من یقول إنـها نسبه إلى عمر الشاذلی وهو أول من شرب القهوة.

یقول الشاعر شاهر الأصقة :
شبیت نار ما هبوبه بالأکواس *******************وقربت محماسٍ بـه الشاذلیة .

6-الطبخـــة :
نسبه إلى طبخ القهوة على النار.
تقول الشاعرة هیـا بنت عیـادة :
علیک یـا للی طبخته نصها هیل *********************اللی سعى بالطیب من غیر قوة .

بهارات القهوة
للقهوة بهارات کثیرة وأنواع متعددة تضاف معها منـها ما یوضع لغیر لونـها ومنـها ما یوضع

لیغیر ویحلى طا ومنـها ما یجعل له نکهة ممـیزة ومنـها ما یجعل لها رائحة زکیة.

ویعتمد نوع البهار فی القهوة فی المقام الأول إلى مزاج شاربها ، قصص شهد الشمری او صاحبه ویحرص أبناء البادیة على ‘

ضافة البهار إلى القهوة وغالباً لا یستسیغون القهوة بدون بهار وربما یضاف نوع واحد أو أکثر

من نوع إلى القهوة.

یقول الشاعر ناصر بن بتال :
یـا مسوی الفنجال کثر بهاره ***************یقعد عماس الرأس ریحه لیـا شفیت .

أنواع البهارات
من الأنواع المعروفة التی تبهر بها القهوة ما یلی :
1-الهیل :
وهو من أجود وأحسن وأغلی أنواع البهارات على الإطلاق.
یقول الشیخ ترکی بن حمـید :
وبهارها هیلٍ بلیـا حواسیس ***************وکیفٍ یعد للنشاما القرومـی .

2-العویدی :
ویسمى القرنفل أو المسمار وتسمـیه بعض العامة أبو شویشة. قصص شهد الشمری او صاحبه وهو یعطی القهوة طعماً

ولوناً ممـیزاً یمـیل إلى الأشقر.

یقول الشیخ راکان بن حثلین :
راعی دلالٍ کنـها الغرانیق ***************فیـها العویدی وأشقر البن فاحی .

3-الزعفران :
وهو یعطی القهوة اللون الأشقر المائل الى الصفرة.
یقول الشاعر محمد بن مشعی الدوسری :
فنجال أشقر زعفرانـه مجمد ******************** بریةٍ شریت من اللی جلبها .

4-العنبر والزباد والشمطری :
وهو یعطی القهوة رائحة عطرة زکیة وطعم ممـیز.

یقول الشاعر محمد العبد الله القاضی :
مع زعفران الشمطری لیـا أنساق ******************8والعنبر الصافی على الطاق مطبوق .

7-الزنجبیل :
وهو یعطی القهوة نکهة ممـیزة ویفضله کثیراً أبناء الیمن وجنوب المملکة العربیة السعودیة.

أدوات صنع القهوة
تتکون أدوات صنع القهوة لدی أبناء البادیة من عدة أشیـاء یطلق علیـها أسم المعامـیل وهی

مـهمة لصنع القهوة ، ولقد أنفرد الدلال دون غیرها من أدوات صنع القهوة بلقب المعامـیل.

یقول الشاعر عبد الله بن برعاش :
القلب مع زین المعامـیل مشقور **************** ولو تصبر ساعةٍ ما صبرها .

ومن أدوات صنع القهوة ما یلی
1-المحماس :

وهو قرص اسطوانی مجوف من الداخل لها ید طویلة لمسکها بها ومعها قضیب طویل

نسبیـاً یسمى ید المحماس فی رأسه نصف دائرة ، ویستخدم المحماس لحمس وتحمـیص البن،

ویصنع المحماس من الحدید السمـیک حتى لا یحترق البن أثناء الحمس.

ویعتبر المحماس المصنوع من الحدید الرهیف عیباً من عیوب المحامـیس .

یقول الشاعر عبدالرحمن الردیعان :
شفی ثلاث دلال هن والأوانی ****************ومحماسةٍ للبن ما هی رهیفة .

ویفتخر أبناء البادیة بأن یکون المحماس أسود اللون من النار ویعتبرونـه من الکرم لانـه یدل

على کثرة حمس البن فوق النار.

یقول الشاعر شامان بن عمر الرشیدی :
هذی فعول محرقین المحامـیس ****************کرام السبال محرقة کل محماس .

ولم یکن الشعراء أقل حظاً منـهم فقد أثر المحماس فی أشعارهم حیث نجدهم یصفون همومـهم

وضیقة خاطرهم وانشغال بالهم بالبن الذی یقلب على المحماس.

قول الشاعر محمد أبو دباس :
یـا حمس قلبی حمس بن بمحماس ****************ویـاهشم حالی هشمـها بالنقیرة .

ویعتبر حمس البن تفریج للهموم وضیقة البال لدی أبناء البادیة

یقول الشاعر سلیمان بن شریم :
لادک فی قلبی من الهم هوجاس *************حطیت فوق النار زین المحامـیس .

2-النجر ( الهاون ) :
وهو على شکل اسطوانی مجوف من الداخل له ید عبارة عن قضیب فی رآسة الأسفل کالکورة

المدببة ، ویستخدم النجر ( الهاون ) لدق البن والبهارات .ویصنع النجر ( الهاون )

من النحاس. قصص شهد الشمری او صاحبه ویعتبر قرع النجر فناً قائم بحد ذاته لیطلع له صوت رنان بإیقاعات مختلفة یجذب

السامعین ویدعوهم لشرب القهوة وتختلف طرق قرع النجر من شخص إلى آخر لانـه فن قلیلاٍ من

یتقنـه .

یقول الشاعر سعد بن قطنان :
نجرٍ الى حرک تزاید عباره ***************یـازین حسه بین عوج المداویر .

وهناک أنواع من النجر ( الهاون ) مصنوعة من الحجر أو الخشب یسمـی ( النقیرة )

لیس له صوت.

یقول الشاعر سعد بن مناور الدهمشی :
هذی یلقمـها والأخرى على النار ***************والثالثة کبه بعین النقیرة .

ویقسم أبناء البادیة طرق القرع على النجر الى :
أ-التثلیثة :

وهو ثلاث دقات فی کل مرة مرتین ثقیلة فی وسط النجر ومرة خفیفة فی طرف النجر .

ب-التربیعة :
وهو أربع دقات فی کل مرة ثلاث ثقیلة وسط النجر ومرة خفیفة فی طرف النجر .

ج-التخمـیسة :
وهو خمس دقات فی کل مرة أربع ثقیلة وسط النجر ومرة خفیفة فی طرف النجر

یقول الشاعر أحمد الحماد :
أثر دق النجر الأول للبعید =دقتین دقتین بالعدال

وقد أثر النجر ( الهاون ) کثیراً فی حیـاة أبناء البادیة حتى أطلقوا على أبنائهم أسم

( نجر )وذلک لفخرهم بها.

ولم یکن الشعراء أقل حظاً منـهم فقد أثر النجر ( الهاون ) فی أشعارهم حیث نجدهم

یصفون همومـهم وضیقة خاطرهم وانشغال بالهم بالبن الذی یقلب على المحماس.

3-المبرد :
وهو أداه محفور من الداخل بشکل انسیـابی واسع ، مکشوف ومفتوح من الخلف ومسکر

من أعلاه من الأمام وضیق .

ویستخدم لتبرید البن بعد حمسه وقبل دقه فی النجر ( الهاون ) ، ویصنع المبرد من الخشب.

یقول الشاعر حویدی العاصمـی القحطانی :
الا قلط المبراد یأتیک بملاه *****************ما قال ریض یلحقه کل تالی .

( الدله)

الاسم فی اللغه العربیـه : قصص شهد الشمری او صاحبه ذهاب الفؤاد من هم ،کم یدل عقل الانسان من عشق وغیره

والدله المعروفه فی الجزیره العربیـه هی الدله القشریـه التی تصنع من فخار او من النحاس المطلی بالرباب

اما الدلال المشـهوره هی التی تصنع من النحاس الاصفر او الاحمر وتطلى (ترب) من الداخل وتستخدم یومـیا وتکون مصفوفه فی اللوجار او تعلق بسلسله حدیدیـه فوق الوجار تستخدم عند الحاجه

وتوضع الدلال أمام الضیوف بالقرب من الوجار وهی رمز

للکرم والجود لدى أبناء البادیة

ومن اشـهر الدلال :

الحساویـه: وتعتبر من اقدم الدلال التی استعملت فی الجزیرة العربیة
الحمصیـه : هی دله سوریـه تاتی من الشام ومنتشره فی المملکه ویتراوح سعرها 500 تقریبا عند اصحاب الدلال.                                                                              رسلان: وهی تأتی من بلاد سوریـه والصانع هو رسلان الاب وقام ابنائه بتقلید صناعته حتى انتشرة بشکل کبیر وهی مختلفة الاسعار

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Mon, 09 Jul 2018 23:17:00 +0000

نویسنده: ماکو بیهه شی طیب جاسم ثعلبی 

فی زمان القدیم  الناس اذا عندهم مساثل مثل الارث یذهبون الا حاکم الشرع و یفتی علیـهم .

فی تلک الزمان کانت اسره متکونـه من ثلاثة ااولاد و اب.

وعندهم املاک و احشام و مال کثیر .

تمرض الاب  بقی فی السریر بحیث لا یقدر النـهوض من مکانـه .

و نادا اولاده بان المنیة قد اتت الیـه بانـه یوم بعد یوم یضعف اکثر.

قال لهم یـا اولادی بعد مماتی و دفنی و فاتحتی جمعوا ما یبغا لکم من الاموال بحیث اثنان منکم لهم حصة الارث و واحد منکم ابن حرام لا یستحق الارث من اموالی.

مرت ایـام و توفی الاب و دفنوه و خلصوا کل ما وصاهم به.

ثم اتی الاخ الکبیر و جمع اخوته و قال لهم یجب ان نعمل کما قال ابینا علی تقسیم الاموال.

قالا له اخوته و ماذا نفعل؟

قال لهم نذهب الی حاکم الشرع و نشرح له القضیـه.

قبلوا کلهم و قرروا الذهاب الی حل المشکله.

وصل یوم الموعود و زینوا انفسهم و لبسوا ثیـابهم الجمـیله و حرکو نحو الحاکم.

فی ذلک الزمان الطرق ترابیـه و الناس تمشی برجل حافیـه .

ساروا علی الطریق و یتفکرون من هو منـهم ابن الحرام .

کل واحد منـهم یقول بس لا انا.

نظر الاخ الکبیر: الی الطریق و قال قد مر علی هذا الطریق امره .

قال الاخ الاوسط : و الامره مغتاضه.

قال الاخ الصغیر: الامراة حامله علی کتفها طفل.

و هم سایرین فی الطریق اتا لهم رجل راکب حصان .

و سئل منـهم ما رایتوا فی الطریق؟

قال الکبیر: راینا امراة.

قال الاوسط: و هی مغتاضه.

قال الصغیر: تحمل علی کتفها طفل.

قال الرجل نعم صحیح و لاکن این هی؟

قالوا له ماندری ؟

قال الرجل ارید زوجتی منکم.

قالوا له تعال معنا الی حاکم الشرع واذا ثبت حقک عندنا نعطیک ایـاها.

و اتی معهم فی الطریق یمشی.

فی نـهایة الطریق.

 قال الکبیر: ذاهب من هنا جمل.

قال الاوسط: محمل بصماط الایمن منـه حامل دبس و الایسر زبد.

قال الصغیر : عینـه الیسرا عمـیاء

و مشوا مشوار حتی اتاهم رجل وسلم علیـهم.

و قال : یـا اولا ما رایتوا ؟

قال الکبیر: راینا جمل.

قال الاوسط: حامل صفحة الیمنا دبس والیسرا زبد.

قال الصغیر: عینـه الیسرا عمـیاء .

فقال الرجل: نعم و این هو؟

قالوا: لانعلم.

قال لهم: ارید جملی منکم.

قالوا له تعال معنا الی حاکم الشرع و نعطیک جملک.

وصلوا الی حاکم الشرع و الناس مجتمعه هناک.

حتی وصلت نوبتهم فی وقت الاذان و بعد الغداء

صلوا وجلسوا مع الحاضرین و الحاکم علی مائدة الطعام.

قال الکبیر: للجمع لا تاکلوا هذا الطعام لان لحمـه المطبوخ لحم کلب.

قال الاوسط: المراةالذی طابخه هذا الطعام علیـها حرمان الصلاة.

قال الصغیر: لا تاکلو من طعام الحاکم لانـه ابن حرام.

تعجبت الناس علیـهم و تالم الحاکم و قال لهم .

انتم من این اتیتونی؟

و ماذا تریدون؟

قالوا له عندنا قصه طویله و صعبه لا نعرف منـهو الذی لایستحق الارث.

قال الحاکم و ما هولاء معکم.

قالوا للحاکم اسئلهم.

سئل صاحب المراة المغتاضه و قال یـا حاکم اعطونی دلیل کامل بان امرتی نعدهم.

قال للکبیر این فهمت المتعدیـه من هنا امراة.

قال : فی المشی المراة تجر فی اطراف اصابع رجلها علی الارض و مکان القدم فهمت الامرة متعدیـه من هنا.

قال الحاکم: صح کلامک.

وسئل الاوسط: و قال له من این فهمت مغتاضه.

قال : کل خمسین مترا یلتفت اثر القدم فهمت بان الامراة مغتاضه و تنظر حتی یـاتی لها احد ویرجعها .

قال له الحاکم: صح کلامک.

قال للصغیر: این فهمت بان معها طفل؟

قال الصغیر کل خمس مـیة متر توقف المراة و تجلس طفلها فی الارض حتی تستراح و رایت اثر قدم الطفل فی جانب الطریق.

قال له الحامم :صدقت.

ثم امر الحاکم الرجل ابو المره بان یذهب و یدور امراته وهم بریین منـها.

بعد ذلک سئل الرجل ابو جمل و وضح القضیـه للحاکم.

قال الحاکم لل کبیر کیف فهمت بان الجمل ماشی من هنا؟

قال الکبیر: رایت اثر جدمـه علی الارض ای الطریق.

قال الحاکم للاوسط کیف فهمت الجمل محمل من دبس و زبد؟

قال للحاکم طرف الدبس ملتم علیـه ذباب علی النقط الطایحه من الحمل و الطرف الثانی ملتم علی النقط نمل فهمت الذباب یحب الحلاه و النمل یحب الزبد.

قال الحاکم للصغیر کیف فهمت الجمل عینـه الیمنی عوراء.

قال للحاکم الجمل فی طریقه هامش علف بس من الیسرا و فهمت الیمنا عوراء.

قال الحاکم لبو جمل اذهب و دور جملک ماهو عندهم.

ولاکن الحاکم فهم بانـهم اذکیـا و کل شی الذی یقولون فیـه له صحه .

امر الحاکم ذباح الغنم و الساروح و قال لهم من این جبتوا هذه الذبیحه؟

قال الساروح من الغنم .

قال الحاکم من ام هذا الشات؟

قال له یـا سیدی فی صغره و ماتت امـه و رضع من ثدی الکلبه الذی مع الغنم.

قال الحاکم الی الکبیر من این فهمت بان الحم لحم کلب.

قال الکبیر : لحم الکلب خفیف و یطفح علی سطح المرق.

تعجب الحاکم فهمـه.

قال الحاکم لل ساروح اذهب و اذبح ثلاثة نعاج و اشو لحومـهم شوی للغداء  سریع .

قال الحاکم للاوسط: کیف فهمت بان الطابخ الوجبه کان علیـه حرمان الصلاة.

قال : اسئل الطباخ.

حضر الحاکم زوجته و قال لها من طبخ الطعام .

قالت له انـه.

قال لها انتی نظیفه.

قالت له لا یـا سیدی فی الصباح اتتنی العاده.

ثم قال للاوسط کیف فهمت.

قال فهمت من طبخها و عدم تحمـیر البصل و

لان عندها وجع والم و کملت الوجبه بدون ترتیب فقط لل خلاص.

قال له صدقت.

ثم قال للصغیر کیف فهمت الحاکم ابن حرام.

قال له اسئل امک.

الحاکم حضر امـه ثم بدا معها بل کلام و قال لها لا تکذبی احکی معی بل صحیح.

لان کل ما قالوا لی هولا الاخوه کان صحیح.

من ابی؟

قالت له ابوک فلان الحاکم.

قال الحاکم للخدم حضروا جدر کبیر و اترسوه ماء واشعلوا النار تحته و اجعلوها فی الجدر حتی تتکلم  بل حقیقه.

فعلوا بما امرهم بعد ما احتر الماء .

قالت له امـه اخرجنی یـا حاکم حتی اقول الصدق.

قال لهم اخرجوها.

بعد ذالک کشفت الحقیقه بان فی زمان سفر ابیـه اختلطت مع العبد و الحاکم ابن العبد الذی یعمل فی بیتهم.

قال الحاکم : وماذا تریدون منی؟

قالوا: من هو لا یستطیع الاستفاده من الارث منا الثلاث؟

قال الحاکم الاکبر و الاوسط مستحقین سهم الارث ولکن الصغیر بسبب معرفته لی بان انا ابن حرام هو هم ابن حرام و ماله من سهم .

وارادو یخرجوا الی البیت ولکن الحاکم بنا لهم قصور جنبه لان هو لایقدر علی حل مشاکل الناس لحیث افتهموا فیـه ابن حرام وبقیت حل المشاکل لهولا الاخوه الی الابد. ماکو بیهه شی طیب ودمتم سالمـین.

نقلت هذه القصه من  جاسم ابن امحمد الجابر  من حسان.

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Thu, 26 Jul 2018 19:58:00 +0000

________________________________________

الموجز لطریقة كتابة الأبوذیة راجیـاً الإفادة منـها لكل من یعشق الأبوذیة

أما بعد :

1ً : غنیه ای الحب یمه تعریف الأبوذیة :

هی نوع من أنواع الشعر الشعبی العراقی القدیم والذی یسمح للشاعر بال إلى فضاء التعبیر الواسع

وأشـهر أنواع الأبوذیة تتألف من ثلاث أبیـاتٍ موحدة القافیة توحیداً كلمـیّاً لفظیّاً حیث تكون الكلمة الأخیرة

فی البیت الأول هی نفسها فی الثانی والثالث باختلاف معانیـهن أما البیت الرابع فتكون نـهایته بحرفی

[ یة ] .

2ً : بحر الأبوذیة :

تكتب الأبوذیة على البحر الوافر وتفعیلته هی كالتالی :

أ: التفعیلة الأساسیة

مَـفَـاْ عَـلَـتَـنْ مَـفَـاْ عَـلَـتَـنْ فَـعُـوْلُـنْ

ملاحظة : فی هذه التفعیلة یوجد ثلاث أحرف متحركة متتالیة وهذا ما لا یوجد لفظاً فی اللهجات

الفراتیة وربما غیرها أیضاً .

ب: جواز التفعیلة

مَـفَـاْ عِـیْـلُـنْ مَـفَـاْ عِـیْـلُـنْ فَـعَـوْلُـنْ

وهذه هی التفعیلة التی یجب على من یرید كتابة الأبوذیة الموزونة أن یتقید بها .

مثال :

أنشدك عن شریك العقل وین صار

وما تدری علیـه شكثر ون صار

لون لی بالعشیرة ربع وانصار

عیل كان ادعوا ویـات بیّة

وإلیكم تقطیع البیت الأول على التفعیلة الثانیة :

أ : متحرك...........مَــ

نـ : متحرك..........ــفَـ

ـشـ : ساكن..........ـاْ

ـد : متحرك.........عِــ

ك : ساكن..........ــیْـ

عـ : متحرك........ــلُـ

ـن : ساكن..........ــنْ

............................

شـ : متحرك...........مَــ

ـر : متحرك...........ــفَـ

یـ : ساكن...............ـاْ

ـك : متحرك...........عِــ

ا : لا تلفظ

لـ : ساكن..............ــیْـ

ـعـ : متحرك...........ــلُـ

ـقـ: ساكن..............ــنْ

...............................

ـل : متحرك............فَــ

و : متحرك...........ــعُـ

یـ : لا یلفظ لتوحید القافیة اللفظیّة

ـن : ساكن..............ــوْ

صـ : متحرك...........ــلُـ

ـا : لا یلفظ لتوحید القافیة اللفظیّة

ر : ساكن...............ــنْ

....................................

وهكذا یكون وزن سائر البیت وغیره من الأبیـات .

ملاحظة هامة جداً جداً :

إن ما قرأته أمامك ینطبق تماماً على شعر العتابا إلا أن البیت الرابع فی العتابا ینتهی

بـ [ حرفی ـاب أو حرف ــا ]

الابوذیة ضرب من ضروب الشعر الشعبی مؤلف من بیتین بأربعة اشطر ثلاثة منـها فی جناس واحد یتحد فی اللفظ ویختلف فی المعنى وینتهی الشطر الرابع منـه بحرفی ( الیـاء والهاء ) أما فی حالة الغناء فله اطوار عدیدة والبیت الواحد من الابوذیة یستطیع المطرب ان یؤدیـه على أی طور یشاء وللاطوار انغامـها ایضاً .

فمن الاطوار ما ینسحب على نغم البیـات وما ینسحب على السیكاه او الحجاز او الصبا وغیرها من الانغام .

والابوذیة واحد فی وزنـه وتركیبه وان اختلفت مفرداته بین حوار المدینة وحوار الریف العامـی ، غنیه ای الحب یمه أی لهجة المدینة ولهجة الریف ،

والابوذیة هو من بحر الوافر كما ورد فی عروض العر . غنیه ای الحب یمه . غنیه ای الحب یمه . للخلیل بن احمد الفراهیدی ( مفاعلتن مفاعلتن فعول ) .

إن كلمة الابوذیة جاءت من معنى الاذیـه . وتدل تركیبة الابوذیـه من حیث الوزن الذی هو ( الوافر ) او حیث الجناس الثلاثی والقفله فی الشطر الرابع التی تنتهی دائماً بحرفی الیـاء والهاء والشیء الآخر الذی یتمـیز بـه (الابوذیـه) عن سواه من انماط الشعر الاخر هو انـه لاینظم الا على بحر واحد وهو بحر الوافر . ومن الادله التی تثبت عراقیـه هذا الموروث الشعبی :

1- ان تركیبة الابوذیـه لم یطابقها فی الفارسیـه نظماً مشابهاً له لا من حیث المعنى ولا من حیث العروض .

2- ان الابوذیـه فن من الفنون الشعبیة وترجمة لاحاسیس ومشاعر انسانیة عاشـها الانسان العراقی خلال حقب متراكمـه من الزمن . فراح یجسد ویترجم معاناته بلهجته الخاصة وحسب الحوار الیومـی الذی یدور فی منطقته وكثیره هی اللهجات المحلیـه فی المدینـه والریف والبادیـه وتختلف مفردات حوارها من منطقه الى اخرى . فأبن الریف قد ترجم معاناته بالابوذیـه وغیره من الوان الغناء الریفی ، وابن البادیـه ترجم احاسیسه (بالحدی والسامری والهجینی والمسحوب وغیرها ... ) .

والانباط ترجموا معاناتهم بالشعر النبطی والذی مازال منتشراً فی الجزیره العربیـه .

وقد عرفنا أن سبب تسمـیته بـ (الأبوذیة) ، وهی كلمة مركبة من (أبو) أی صاحب، ومن (ذیة) وهی مخففة (أذیة فیكون معناه (صاحب الأذیة) وهذا التعلیل قریب من الصواب لأن ناظمـه أو قارءه لا یمكن أن یجیده إلا إذا كان مصاباً بحادثة سواء كانت نفسیة أو غیرها مما تستوجب ألمـه فیندفع بواسطته للإعراب عما یدور فی خلده ولینفس كربه بواسطته.

وقد استخدمت فیـه سائر أغراض الشعر وهی 1- العتاب 2- التوجع 3- الحماس 4- المدیح 5- الرثاء 6- الغزل 7- الهجاء 8- المراسلات 9- السیـاسة 10- الاجتماعیـات 11- الألغاز 12- الفلسفة .

وأول من قالها و وزنـها هو حسین العبادی . الذی خاطب بـه زوجته فقال:

ترف بهواك من مثلی وله دوم

بثنایـاها الخلل بین ولهدوم

أمل الفرس لو كبرت ولهدوم

شبصرك برذعه النامت علیـه

فأحست زوجته قصده فأجابته:

جد بهواك للیـهواك وعره

وعمن جه عشرتی ویـاك وعره

بعد مانی معك بشظاظ وعره

الكل منـه انشحن وانكر خویـه

ولم یعرف عن هذا النوع انـه ادخل علیـه التطور حتى عام 1320هـ كما ادخل على غیرة من أنواع الفنون الاخرى كالموال والموشح والمـیمر وأمثاله ، ولكن أدخل الشاعر المعروف الشیخ حسین الكربلائی المتوفی 1328هـ جعل منـه خمسة أشطر والیك نموذجاً منـه :

الألف لف الذوایب من نسلها

البیـه بادت ضلوعی من نسلها

التیـه تاهت افكاری من نسلها

التیـه ثاری الحواری من نسلها

الجیم وجنة الفردوس لیـه

نماذج من شعر الابوذیة

... ولم تعد ..

لاجت ، تعذبت

... ولجأت ة الفرت من ایدی ولاجت

وعلیـها الروح تتعـذب ولاجت

من امس للیوم لاحطت ولاجت

ولا الها جدم بــرض الوطیـه

***

الثریـا

تنضح بثراء ابكثره

غنیـه

مصابیح الزینـه

اثاریة حبیبی شیوصلك وانـت ثریـه

نشف دمعك وانـه دموعی ثریـه

رغم عسری تظل نفسی ثریـه

بظلام اللیل اوجن لـك ثریـه

ولن كلبك بلا رحــمـه ثریـه

***

________________________________________

المشط فی الابوذیـه

اما بالنسبة للمشط فی صنعة الابوذیـه فهی مجموعة من الابوذیـات متصلة الحلقات ومتداخلة وكل ثلاثة اشطر تلیـها ثلاثة اشطر اخرى اما الشطر الرابع المكمل للبیت الواحد من الابوذیـه فیأتی فی نـهایة المشط المؤلف من اربعة او خمسة ابیـات وحسب قدرة الشاعر فی المواصلة ، وبالامكان جعل المشط من عشرین بیت واكثر . وتعبر هذه الطریقه حدیثه .

الدهر یـاصاح بالفرقه ولانـه

ولانوبه انكسر كلـبه ولانـه

لا انت عرفت الحـب ولانـه

نسینا الشوك واخلفـنا وعدنا

وعلى الهجران ردینا وعدن

هذا من الوكت والحب وعدنا

یفر بیـه الوكت نوبه وفر بیـه

ومن ثلج العمر دربی وفر بیـه

اشرد وین انا بكلبی وفر بیـه

بدرب مسدود ومتیـه محـله

ادموعی جم ذنب كلبك محله

بعد طیر بضباب ابدا محـله

ولا اظن بعد نتلاكه سـویـه

________________________________________

الابوذیـه المدورة

بیت الابوذیـه المدورة لا یختلف عن الابوذیـه المتعارف علیـه والمتداول ، فالبیت الثالث تأتی مبتورة فیكملها الشطر الرابع الاخیرأی انـه الشطر الثالث لم یعطنا المعنى الكافی ولم یوضح لنا ما لشئ الذی جاء .. لكن الشطر الاخیر تدارك الامر واكمل المعنى لهذا یسمونـه المدور . وهذا مثال علیـه :

التاج

جاءنی الآن

جنى الان بتاج الفرح ولــفی توجانی

وحسن ردلی شبابی توجانی

من اثمار المحــبة توجانی

كلبی الشبع ضیم مـن الاذیة

ومن الابوذیـات ایضاً ما یقال فی ( التوجع ) .

للشاعر جودت التمـیمـی

یكاس العمر ماظــلت وشل بیك

ویجرحی لشوكت تنزف وشل بیك

تكلی لیش متمرمـــر وشل بیك

تهت منـهو الیـــــدلینی علیـه

وفی ( الصبر والرجاء )

للشاعر عبد الامـیر طویرجاوی

همـی من كـــثر یذبل وراها

ونار الكلب مــا یخمد وراها

كل شده یـــهل وادم وراها

فرج ، والفرج من رب البریـه

وفی ( الاجتماعیـات )

للشاعر عباس الخیـاط

الصدیق اللی نشوفه نقی ونظیف

نود كل یوم نبدی اعلیـه ونضیف

على طیبه نجمل طیب ونضیف

بكثر معنى الحـروف الابجدیـه

________________________________________

الابتكارات فی بناء الابوذیـه

المتفق علیـه ان الابوذیـه التقلیدی یتألف من اربه اشطر ثلاثه منـها فی قافیـه واحد متشابهه فی اللفظ ومختلفه فی المعنی ای تعتمد على الجناس ، لكن هاجس البحث عن الجدید والنزوع الى الابتكار ، دفعت البعض من الشعراء الى كسر الطوق التقلیدی فی الكثیر من القوالب الشعریـه ومنـها الابوذیـه . فكتبه البعض من اربعه شطور متجانسه كلها ، ای من جناس واحد .. .

وهذا النموذج الابوذیـه الرباعی:

افجه

مسافه من الفیـافی

ظل

ارید اعبر بحــر دمعی وفیـه

وعلیج اكطع الــف فیـه وفیـه

ابشمس حبج انـه معذب وفیـه

وما عندج وفه واسـمج وفیـه

________________________________________
الابوذیـه الخماسیـه فی التجانس

كما فی الابوذیـه الثانیـه من هذه الصفحه ( حبیبی شیوصلك وانت ثریـه). ارجع للأعلى .

ویعتبر الشاعر الشیخ حسین بن علی الكربلائی هو اول من برع فی اضافات الشطور المضافه الى الابوذیـه كالتخمـیس فی شطورها او المواصله فی نظم العدید من الشطور فی نفس البحر وذلك لكی یضفی على مجالس الطرب مزیداً من المتعه فی الغناء .

________________________________________

الابوذیـه المنثوره

یسمـیها البعض (المطشر) وهی تسمـیه شعبیـه تعنی (المنثور) ویمكن غناء المنثور فی جمـیع الاطوار وهو لایختلف عن الابوذیـه التقلیدیـه الا باضافه بعض التفعیلات الى الشطر الثالث بما یشبه طریقه السجع لاضفاء شیء من جمالیـه الصنعه الشعریـه والتطریبیـه ممعاً ، وهذه الطریقه هی من المبتكرات الحدیثه وهذا نموذج :

علیك اهوای ونـینـه ولعنـه

شجاك انسیت یمدلل ولعنـه

متى اتواصل

كلب ذابل

جسد ناحل

دمع سایل

حجی الباطل

رمح شاتل

على العاذل

ارید ادعی بكلب ذایب ولعنـه

وشاك وغیر اطـباعك علیـه

________________________________________

اول من نظم الابوذیـه المنبریـه

الشعراء عبدالامـیر الفتلاوی وعبود غفله وحسین الكربلائی اول من نظموا الابوذیـه المنبریـه او ما یسمى بالحسینی وبطریقه النعی ، وهنا الشاغر حسین العبادی یطرح بعض الاسشله الشعریـه والالغاز :

شنـهوا اللی على المخلوك داره

وشنـهوا العاف بزره وسكن داره

وشنـهوا المایعیش بغــیر داره

وشنـهوا الما ینـــام الا بتحیـه

نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Mon, 24 Sep 2018 17:35:00 +0000

آبگیر چاپولتِپـِک درون مکزیکوسیتی

مکزیکو سیتی[۱] یـا شـهرمکزیکو (به اسپانیـایی: اینهای درست شده با جاجیم Ciudad de México) یک کلانشـهر واقع درون دره مکزیکو (Valle de México) درون مرکز کشور مکزیک است.

«مکزیکو سیتی» پایتخت کشور مکزیک هست و درون ارتفاع ۲٬۲۴۰ متر بالای سطح دریـا قرار دارد. اینهای درست شده با جاجیم جمعیت خود شـهر ۸٬۶۰۵٬۲۳۹ نفر و جمعیت کلانشـهر برابر با ۲۱،۱۶۳،۲۲۶ نفر هست (برآورد سال ۲۰۰۹).

«مکزیکو سیتی» بعد از تخریب شـهر تنوچتیتلان، اینهای درست شده با جاجیم مرکز امپراتوری آزتک، کـه در ۱۳۲۵ بنا شده بود شکل گرفت و هم اکنون یکی از بزرگترین شـهرهای جهان است.

شـهر مکزیکو با جمعیت چندین مـیلیونی و ارتفاع زیـاد و آسمانی آبی زیبایش این شـهر کـه در مرکز فلاتی عظیم قرار دارد از عصر استعمار رو بـه گسترش رفت درون دوران پورفیریودیـاس وضع و شان یک شـهر را یـافت و پس از انقلاب پایخت بزرگی از کار درون آمد هر فرماندار تازه ای خود را موظف مـی داند چیزی یـا بـه مناسبت احتیـاج یـا به منظور آراسته تر و زیباتر این شـهر به‌آن بیفزاید همـیشـه بناهای تازه ای درون این شـهر درون دست ساختمان هست خیـابانـها را پهنتر مـی کنند و ساختمانـهای کهنسال را درون هم مـی کوبند که تا جا به منظور اجرای طرحهای بزرگتر و بهتر باز شود مردم مکزیکو مـی گویند داریم چهره شـهر خود را جراحی پلاستیک مـی کنیم.

از شـهرهای مکزیکو کـه ساکنان شـهرستانـها آن را بـه نام پایتخت مـی خوانند مجمع اضداد هست از یکسو کاخهای کهنسال قرن 17 زمانی کـه اسباب سر بلندی نایب السلطنـه های خود پسند بود و در سوی دیگر ساختمان های سبک فرانسوی با شیروانی های تند شیب و چراغهای پایـه بلند(که درون سالهای خوش دهه آخر قرن 19 از ضروریـات بـه شمار مـیرفت) دیوارهای شیشـه ای و نمای ساده سر بـه آسمان ساییده است.

پایتخت مکزیک با چندین مـیلیون جمعیت چندان بزرگ هست کـه برای تسهیل رفت و آمد و حمل و نقل احتیـاج بـه راه زیرزمـینی داشته باشد اما چون روی مرداب – همان مرداب قدیم تنوک تیتلان – ساخته شده و در زیر آن آب هست ساختن راه زیرزمـینی ممکن نیست مردم با اتومبیل شخصی تاکسی اتوبوس و تراموا رفت و آمد مـی کنند و تراکم وسایل نقلیـه همـیشـه درون این شـهر بـه چشم مـی خورد درون مـیان عابران پیـاده هم زنان و مردان شیکپوش دیده مـی شود و هم سرخپوستان پا کـه برای فروش مصنوعات و کالای خود بـه شـهر آمده اند.

در آغاز قرن 20 درون همـه این شـهر تنـها شش اتومبیل وجود داشت کـه خانوده های ثروتمند از اروپا وارد کرده بودند. اینهای درست شده با جاجیم درون خیـابانـهای این شـهر گاهی سرخپوستانی دیده مـی شوند کـه پوشاک محلی خود را برتن دارند و سوار بر الاغ از لابلای اتومبیلها و اتوبوسها آهسته بـه دنبالب و کار خویش مـی روند اما نباید تعجب کرد زیرا شـهر بـه اینان نیز تعلق دارد همچنین گاهی بوقلمون فروشـهای دوره گردی دیده مـی شوند کـه حتی درون لماس دو چاپولتپک زیباترین محله مس شـهر متاع جندار خویش را توی کوچه و خیـابان بـه راه مـی اندازند و در پی خریدار مـی گردند اینان با شلاق درازی کـه در دست دارند بـه آرامـی بوقلمونـها را نوازش مـی دهند و به هرسو بخواهند هدایت مـی کنند کدبانوها و مستخدمـه ها از خانـه ها بیرون نمـی آیند و هر بوقلمونی را پسندیدند مـی خرند معمولاً‌ فریـاد فروشندگان با سر وصدای بوقلمونـها درون هم مـی آمـیزد.

در شـهر مکزیک اغلب اوقات زمـین لرزه روی مـی دهد اما آسیب زیـادی نمـی رساند بـه علت وقوع زمـین لرزه آسمانخراش درون این شـهر کمـیاب هست و بلندی ساختمانـها تابع مقرراتی هست که به منظور احتراز از آسیب زمـین لرزه وضع شده هست از زمان پدید آمدن آتشفشان کوچک موسوم بـه پاریکوتین درون فلات مرکزی زمـین لرزه روی داده هست زیرا پاریکوتین بخارهای زاید زیر زمـین را دفع مـی کند.

مـیدان زوکالو چشم و چراغ مکزیکو هست انسان درون این مـیدان وسیع با‌ آن ساختمانـهای مجللش سرسام مـی گیرد همـه خطهای اتوبوس و تراموا از زوکالو مـی گذرد و هزاران عابر پیـاده درون روز از آنجا مـی گذرند فروشندگان دوره گرد این مـیدان همـه چیز از توله سگ و بلیت بخت آزمایی گرفته که تا حبوبات و جواهر دزدیده شده مـی فروشند از بارها و رستورانـهای درجه دوم این مـیدان همـیشـه صدای موسیقی شنیده مـی شود.

برجسته ترین ساختمان این مـیدان نمازخانـه ای هست همگانی کـه با سنگهای پرستشگاه بزرگ آزتکها ساخته شده هست بزرگترین جنگ مـیان اسپانیـاییـها و سرخپوستان درون همـین مـیدان صورت گرفت کـه سرانجام موکتسوما را درون کاخش سنگباران د و کشتند.

در محل کاخ موکتسوها امروز کاخ دولتی کـه مقر رییس جمـهوری مکزیک هست قرار دارد. درون تالارها و اتاقهای این کاخ یـادگارهای گرانبهایی دیده مـی شود کـه از زمان حمله اسپانیـاییـها بـه جای مانده است.

کاخ چاپولتپک بر فراز تپه ملخها و رو بـه روی پاسو دو لارفورما یکی از زیباترین خیـابانـهای سراسر قاره آمریکا اکنون تبدیل بـه موزه شده هست این کاخ کـه به دستور ماکسیمـیلیـان درون آغاز حکومتش ساخته شد مدتها مقر ریـاست جمـهوری مکزیک بود و سپس بـه دستور رییس جمـهور کاردناس قرار شد کـه آن را بـه عنوان یک بنای تاریخی حفظ کنند.

دیگر از دیدنیـهای مکزیکو دکانـها و فروشگاههای بزرگی هست که هنوز نفوذ سلیقه فرانسوی درون آن ها دیده مـی شود هر گوشـه و کنار محلاتب شـهر کافه هایی هست کـه کارکنان زن و مرد مؤسسات اوقات فراغت خویش را درون آنجا مـی گذرانند مکزیکو یک کاخ هنرهای زیبا دارد کـه در آن اپرا اجراء مـیشود و در تالارهای متعدد آن نمایشگاه برپا مـی گردد.

مکزیکو دو مـیدانبازی کـه هر یکشنبه پر از تماشاگر هست استادیوم ملی چندین باشگاه چندین مـیدان چوگان بازی سیرک و در حومـه نیز سه ورزشگاه ییلاقی دارد مردم این شـهر بـه ورزش دلبستگی خاصی دارند.

موزه ملی دانتروپولوژی(مردم شناسی)
این مجموعه موزه ملی مردم شناسی شامل قوم شناسی، مردم شناسی، باستان شناسی از روزگاران پیش از تاریخ مکزیک شامل گنچینـه های آزتک ها مایـاها زاپوتک ها نیکزتک پوره په چاها و اولمک ها.

هرم مکزیکو
مضاعف تنایوکا(نزدیک مکزیک) تنایوکا کـه در اصل پیتختن تمدن چی چی بود بعدها بـه دست ازتکها افتاد. شـهر طی مراحلی مـیان قرنـهای 13 و 16 مـیلادی ساخته شد پلان دو بقعه نما شامل بازسازی بقعه ها و مقطع کهروی هم سازی های ششگانـه را نشان مـی دهد 1:600 نواری از نقش برجسته مار درون دور هرم قرار دارد.

کاخ ویسبرگال
شـهر مکزیکو فرای دوالورده درون 1790 بر روی ویرانـه های کاخ کورتز پلان 1:1000 این ساختمان چندین بار گسترش یـافته و اکنون دارای سه حیـاط خلوت طاقگان دار هست خزانـه کلیسای جامع مکزیکو ساخته لورنسورودریگس درون 1749 که تا 1768 پلان 1:600 طرح بنا تقارن محوری دارد.

سالها پیش از ورود باستانشناسان بـه تئوتی هوآکان نویسندگان جهانگرد این مکان اساطیری را یـافته بودند. درون سال 1804 الکساندرفن هامبولت ماوشگر درون ادامـه سفر خود به‌ آمریکای مرکزی چنین نوشت: تنـها بناهای یـادبودی درون دره مکزیکو کـه حجم یـا اندازه اش یک اروپایی را تکان مـی دهد بقایـای دو هرم درون تئوتی هوآکان است.

این شـهر ویران کـه تنـها یک دهم آن حفاری شده درون سی مایلی شمال شرقی مکزیکوسیتی درون دره کوهی بـه ارتفاع 7000 پا از سطح دریـا جای دارد. نزدیک بـه سال 500 ق. م کـه این شـهر باستانی دوران طلایی خود را مـی گذراند نزدیک بـه دویست هزار نفر جمعیت داشت و نـه تنـها نخستین و بزرگترین کلان شـهر نیمکره غربی کـه نیرومندترین شـهر آمریکای مرکزی درون آن زمان بود از همـین جاست کـه تاریخ مکزیک آغاز مـی شود زیرا درون اینجا زمـینـه مساعد به منظور توسعه اقتصاد دینی سیـاسی درون سرزمـینـهای بلند مکزیکی وجود داشت نفوذ شـهر که تا پانصد مایل دورتر یعنی بـه گواتمالای امروزی رسید هر چند از ساکنان این شـهر شیوه زندگی یـا رویدادهایی کـه در اینجا رخ نمود اطلاعی درون دست نیست.

مردم تئوتی هواداران هیچ نوشته ای از خود بر جا نگذاشتند و از این رو روشن نیست کـه زبان آنان چه بود یـا خود و شـهرشان را چه مـی نامند نام تئوتی هوآکان از زبان آزتکها گرفته شده کـه چند سده بعد درون دره ساکن شدند و مـی توان آن را چنین ترجمـه کرد.

آنان کـه خدا شدند سالها پیش از فتح اسپانیـاییـها افسانـه هایی بیشمار از تئوتی هوآکان گفته شده و آزتکها بر این باور بودند کـه جهانی کـه آنان مـیشناختند از تئوتی هوآکان آغاز شده بود آنان ویرانـه های رها شده ای را کـه گمان مـی د تمدن دیرین و از مـیان رفته غول ها پدید آورده هست گاهواره زندگی جایی کـه خورشید و ماه درون آن پدید آ,ده مـی پنداشتند از اینرو دو هرم تئوتی هوآکان را کـه گاه درون آن آیین قربانی انجام مـیدادند پرستشکده های کهن دو خدای اصلی کیـهان دانسته دو گذرگاه اصلی قدیمـی را راه مردگان مـی نامـیدند زیرا بر این باور بودند کـه ویرانـه هایی کـه در راستای دو محور مرکزی شـهر بـه دارازی دو مایل و پهنای چهل یـارد هست باید گور کاهنان و شاهان باشد درون واقع اینـها بقایـای پرستشگاهها هستند.

بر خلاف تصورات رازآمـیز آزتکها زیستگاههای بیشماری کـه تئوتی هوآکان را ساخت حتما در دوران اوج خوشبختی آنان سرشار از فعالیت و کار بوده باشد. این شـهر کـه در جاده های بازرگانی از سرزمـینـهای بلند که تا ساحل خلیج جا داشت و از آب فراوان بهره مند بود بازاری بزرگ و کارگاههای بیشمار داشت هنر و اخترگویی بـه شکلی بی سابقه رواج داشت و زمان بـه شکل تقویم تنظیم شده بود. نگاره های درخشان دیوارهای خانـه ها را مـی آراست و تئوتی هوآکان کلان شـهری برجسته پر تنوع و شلوغ و چنان نیرومند بود کـه به دژ و برج و بارو نیـاز نداشت توجه آنان بیشتر بـه هرم خورشید بود.

بنای سترگ دو و نیم مـیلیون تنی از آجر و خاک بـه ارتفاع دویست پا ساخته شده و برای باربری مصالح آن از کامـیون یـا جانوران باری بهره نگرفته بودند نمای اصلی آن درست هم ردیف نقطه ای هست که خورشید درون روز انقلاب تابستانی طلوع مـی کند سراسر شـهر با نقشـه ای شطرنجی آراسته شده رو بـه سوی چهار گوشـه شطرنج دارد. انگیزه رو بـه نابودی رفتن این شـهر بزرگ نزدیک بـه سال 600 مـیلادی روشن نیست. آیـا کشاورزانی کـه گرداگرد شـهر مـی زیستند دیگر نتوانستند خوراک کافی تولید کنند؟ آیـا شـهر مورد هجوم قبایل سرزمـینـهای خشک شمالی قرار گرفت؟ اینـهای پرسشـهایی هست که تاکنون بی پاسخ مانده اند به منظور فرهنگهای آینده آمریکای مرکزی تئوتی هوآکان آرمان و کمال مطلوب گذشته ای شکوهمند شد همچنان کـه آتن دوران کلاسیک به منظور اروپاییـان.

مکزیکوسیتی درون 1521 تاسیس گشت موقع جغرافیـایی درون آمریکای شمالی درون حوضه معروف دره مکزیکو درون یک بستر خشک دریـاچه تکزکوکو کوههای اطراف شـهر با 17877 پا بلندی با آتشفشان فعال پوپوکیت پتی(کوه دودکش) درون نزدیکی آن درون بلندی 2237 متری از سطح دریـا قرار گرفته.

آب و هوا

به واسطه موقع جغرافیـایی هوایی سردبا فصل کوتاه متغیر دارد درون حالی کـه برف بـه ندرت مـی بارد شب ها درون ماههای سرد از دسامبر که تا ژانویـه یخبندان مـی شود.

حرارت متوسط 18 درجه درون ماههای سردتر بـه طور متوسط 4/12 درجه و فصل بارانی(ماه مـه که تا سپتامبر) بـه طور متوسط 3/17 درجه سانتی گراد مـیزان ریزش باران سالانـه 180 مـیلیمتر است.

آموزش

شـهر از نظر سواد حدود 90% - دوره دبستان 6 سال و متوسطه سه سال و پس از آن دوره کالج درون سه سال - درون سال تحصیلی 98 – 1997 تقریباً سه مـیلیون نفر دانش آموز بـه تحصیل و 168442 نفر معلم بـه تدریس درون 9460 مدرسه مشغول بودند.

مکزیکوسیتی مرکز دانشگاههایی شامل دانشگاه مکزیکو کـه در 1551 تاسیس شده و بیش از 350000 دانشجو دارد.

انستیتوهای مـهمـی نیز درون شـهر مکزیکو دایر هست از جمله انستیتو پلی تکنیک و دانشگاهها متروپلی تن و دانشگاه آناهوآک و دانشگاه بین المللی آیـالات متحده آنریکا و انستیتوهای خصوصی.

مرکز ملی هنرها درون 1994 گشایش یـافت کـه شامل یک کتابخانـه و یک تالار کنسرت و کلاسهایی به منظور سینما موسیقی ودرام است.

کتابخانـه ها و موزه ها

تعدادی موزه خصوصی درون مکزیکوسیتی وجود دارد از جمله موزه ملی مردم شناسی درون پارک چاپولترپک کـه در آن آثار هنری بـه نمایش گذاشته شده درون این پارک موزه هنر مدرن موزه اولمـه دو کارهای مـهم کاهلو و دیـاکوریوا کتابخانـه ملی.

پارک ها و مراکز تفریحی

پارکها و مـیدان های شـهر همواره پر از جمعیت درون اواخر هفته است.
یکی از فضاهای باز پارک چایوتیک بناهای بسیـار برافراشته شده از جمله آکادمـی نظامـی اثر چایوتیک مثل موزه های متعدد.

بسیـاری از پارکهای دیگر شـهر شامل آلامـه دا مرکزی نزدیک زوکالو کـه در 1592 بـه وجود آمد درون آن برنامـه هایی به منظور حفاظت محیط زیست درون دست اقدام دارد. پارک کویوکان به منظور دویدن و قدم زدن کـه در آن درختان تناور وجود دارد پارک بیـابان شیران درون جنوب غربی شـهر قرار گرفته کـه در این فضای باز کوهها جنگلها و چشمـه ها دیده مـی شود.
هنرهای نمایشی شـهر

شـهر مکزیکو یکی از مـهمترین مراکز فرهنگی درون آمریکای لاتین هست که از بسیـاری جاها اسپانیـانی زبانـها را بـه سوی خود مـی کشاند کاخ هنرهای زیبا یک تالار اثرا و کنسرت درون منطقه وسط شـهر قرار دارد کـه در آن فعالیت های فرهنگی صورت مـی
گیرد هنر باله و کنسرت درون این مرکز اجرا مـی شود گالری هنرمندان بسیـاری از دورترین نقاط دنیـا را بـه خود جذب مـی کند.

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Sat, 29 Sep 2018 10:34:00 +0000

إنتصارُ حب

للكاتب: یا عشگ گلبی یا غلا ولید مالك ال ناصر

یما ... یا عشگ گلبی یا غلا بعد چبدی ... یا عشگ گلبی یا غلا لا إتسویلنـه صیحه ویـا أبوك.

- خو إتعرفه مثل الچبریت ... إخذ مره او فكنـه

- یما آنـه أحب مرتی.

- یو... یما النسوان ما یفرقن... كلهن سوه... هلیوم حبیت های ...باچر إتحب ذیچ إخذ وحده ثانیـه خل

انشوف أولادك.

- الله كریم

- ها یعنی قبلت...إی هیچ أحسن لك...حتی إذا زعلتك وحده إتروح للثانیـه.

- یما الله ایخلیچ إنتی وین و آنـه وین.

- یما إنت بعدك زغیر ... لا إتخرب حیـاتك!

- زین ... زین یمـه ... ماتامرین شی بعد؟َََ!

- سلامتك یمّه. فی أمان الله .

- فی أمان الله .

وضع النقال فی جیبه و سمح لإبتسامةٍ صغیرة فی أن تطوی عرض شفتیـه الیـابستین و تربط خده الأیمن بالأیسر. إنـه یحمل فی قلبه مأساةً بحجم طائفة الرجال و حبا ً بحجم طائفة النساء. طوى الشارع كله و دخل محطة الحافلات. إشترى تذكرة للنقل الداخلی و صعد إلى أحد الحافلات التی كانت تذهب إلى حیّ (سعدی) . إستكن على أحد المقاعد و أخذ یطالع الناس الذین كانوا یواكبون الحیـاة بشتـّى الطرق حتى إمتلأت الحافلة من الناس فباتت كتلة ً متحركة من الجنس البشری . إنـها الكتلة الوحیدة التی تتحرك إلى الأمام فی مدینة ٍ ضوضائیةٍ مثل الأهواز. صعدت الحافلة الجسر الخامس و أصبح بإمكانـه أن یرى (كارون) الذی یشاطر أحلام السمّار كما یشاطر النوارس الجهاد من أجل البقاء . إرتفع بنظره قلیلا ً لیرى الجسر الهلالیَّ الذی كان بالنسبة إلیـه أكثر من هویّه ، یا عشگ گلبی یا غلا فوجده محاطا ً بذرات الغبار المكثـّف . طبّـق شفتاه المرددتان و وكـّــأ رأسه على ال و أخذ یغازل عینا (مولیــّه ) السوداویتین فی نظره . فإنـهما الجغرافیتان الوحیدتان الصافیتان فی جغرافیة الأرض المغبرة. مولیـه كانت المرأة الوحیدة التی دخلت قلبه و ملأت صدره و إستكنت فی خاطره. بإختصار ٍ شدید إنـها أجمل موجود ٍ إستطاعت أن تراه عیناه فی هذا الكون المارد. فی هذه الأثناء و هو یرسم إبتسامة مولیـه بأقلام خیـاله الخشبیـه على صفحة دماغه المشتتة ، إلتفـّت الحافلة على ساحة الجامعة و سلكت طریقها إلى كرنیش ( الشـهید فهمـیده) . غمّض عیناه الخافتتین لیحفظ الذی رسمـه من أیّ تفكیر ٍ معاكس. كأنـه ( ینتشی ) و إنتهى من رسم ( إبتسامة مونالیزا ) بعد متاعب كثیرة و مشقـّة ٍ طویلة . آه ... لو كان رساما ً لأثبت للعالم أنّ إبتسامة مولیـه أجدى و أجمل من إبتسامة مونالیزا . كان یغط ّ فی خیـاله الواسع العریض ، كأنـه زار معرضا ً كبیرا ً أقیم لعرض إبداع ٍ فنّیّ ٍ كبیر ، صورة ٍ شاملة القواعد واسعة المعنى تسمّى ( إبتسامة مولیّه ) . كان ینظر إلى الصورة بدهشة ٍ بالغة حتی تناولته یدا ً كل ما فیـها العظام ، من الخلف. فإلتفّ بهستیریّة لیرى صاحبها. فوجده عجوزا ً یحمل ملامح معلومة.

- وصلنـه إلـــ (سعدی) ما تنزل ؟

- ها ... شكرا ً ... شكرا ً.

صافح العجوز و نزل الحافلة مسرعا ً إلى البیت، غیر عالماً بالعاصفة التی ستهبّ فی البیت، بعد أقلّ من نصف ساعة. طوى الشارع الأول و دخل الثانی . فوجد أمّه عند الباب كأنـها تنتظر وقوع شیئ ٍ ما. أسرع إلیـها لیُخلــّصها من حالة التأهـّب التــی كانت تحتویـها. سلــّم علیـها و قبــّل رأسها و سأل حالها. فأجابته و هی تقبّل خداه الأیمن و الأیسر بشفتیـها الیـابستین اللتان تفقدان طعم القبلة منذ ظهورها الأول َ لو لا العطف و الحنان الساكن أحنائها.

- آنـه زینـه ما طول إنتم زینین

- شنو السالفه ؟

- ما كو شی بس إبوك إمعصّب عله سالفتك .

هزّ رأسه لیقول لها أنـه یدرك الوضع تماما ً. دخل البیت بكلّ قوة ٍ و إطمئنان ؛ كحكومة ٍ تستعدُّ لإخماد ثورة ٍ ستندلع نیرانـها بعد لحظة ٍ أو أخرى بطریقة أو بأخرى. دخل غرفة أبیـه فوجده یحتسی القهوة و یتابع الأخبار من التلفاز بإمعان ٍ خاص. سلـّم علیـه و قبّل یده و أخذ یحدثه بحذاقة.

- إشلونك بویـه ؟

فردّ علیـه بلهجة باردة ٍ كادت تتجمد الكلم على أثرها قبل أن تصل لأذن ٍ تلتقطها.

- الحمدلله

- سمعت الأخبار؟

- یـا أخبار؟

- أخبار السودان. سمعت الجنوبیین یردون الإنفصال و الإستفتاء بعد چم یوم !!

- سمعت.

- راح إتصیر مشكله. أكبر دوله عربیّه راح تتفكك.

- إحنـه جلیل عدنـه مشاكل!؟

- إن شاء الله ماكو مشاكل

عرف بأنـه لا یستطیع أن یغیّر شیئا ً من لهجة أبیـه.

- بویـه ما تامر شی.

أخذ یراقب عینا أبیـه لیقرأ الإجابة فیـها. إنـها لا تبشّر بالخیر.

- إشگلت؟!

- عله شنو تتکلم؟

- یعنی ما تدری؟

- و الله ما أدری !!!

- ما أدری شنو. إی لو لا ؟!!

فتحت أمـه الباب و هی تحمل كوبین من الشای، كأنـها كانت تسترق السمع خلف الباب :

- إبومحمد یبتلك چای ...

إنـها الفرصة الوحیدة للهروب ...

- الله كریم بویـه ... الله كریم

خرج من الغرفة كما یخرج السجین من السجن بكفالة ٍ مؤقتة لیعود إلیـها بعد فترة وجیزة. ذهب إلى مولیـه كما یذهب الطفل الصغیر إلى أمّه حاملا ً أحزانـه لیلقیـها فی أحضانـها لتستبدل بأفراح. فتح الباب فرآها ترتدی إبتسامة ً عریضة لم یعرفها من قبل. لم تكن الإبتسامة لها. إنـها لیست سیندرلا و لا بیـاض الثلج و لا حتى سندی بل. إنـها إمرأة ٌ عادیة، بكل ما تحمل الكلمة من معنى. إنـها تشبه لیلى العامریّه أكثر من ما تشبه إمرأة أخرى. سألها بلهجة ٍ أكثر ما فیـها الرأفة و الخوف.

- شنوصایر؟

فأجابته متردّدةً كما تتردد شمس شباط؛ تسطع أو لا تسطع

- و لا شی

- أحد گلچ شی؟

- لا ... إشلونك ؟!!

- الحمدلله ... لیش ما إتگولین شنو صایر

- أگلك حمـید ... لیش ما تتزوّج. ترا آنـه راضیـه ... أصلا ً ألوترید آنـه أروح أخطب لك . عمّی شافلك خوش بت. حلوه او مو ناگصهه شی ... بلكت الله إتخلّف منـهه. أمسكها من زندیـها و أبحر بعینیـها ثمّ قال:

- إنت شتگولین. آنـه ماااااااأرید مره

طـُرق الباب بقوّة ...!!!

- حمـید ... حمـید

- ها بویـه ... ها

فتح أبوه الباب و أخذ یطالع حمـید و مولیـه و كأنـهما قد إرتكبا جریمة ً كبرى، ثمّ توجّه لحمـید و قال :

- ها إشگلت ... إی لو لا !!!

- بویـه آنـه شلّی بالمره . عندی وحده او مو إمعیشـهه. معاشی كله كله ثلث ملایین او إنته گاعد تصرف علینـه.

- إنت مالك شغل بالمصروف . لا تطلع أعذار. صیر زلمـه و إنطینی كلمـه ... إی لو لا ؟

جائت أم محمد و قطعت كلامـه :

- إبومحمد صلّی على النبی و إتعوّذ من إبلیس. هاذه إبنك راكب راسه. آنـه أقنعه ما علیك.

- إنت لا تتدخلین ! شوف هاذ آخر كلامـی ویـاك. لو تاخذ مره لو تاخذ مرتك او تمشی من بیتی !!!

- إبو محمد إنطی فرصه خل إیفكر

عندما رآى حمـید بأن الثورة قد إندلعت و نیرانـها لسعت الأخضر و الیـابس أكثر من وقودها لتستعر أكثر فأكثر

- لا یمّه آنـه تعبت من التفكیر . إن شاء الله العصر نطلع من البیت ... مولیـه لمّی الغراض

- وین إتروح یمـه ... إنت ما عندك إبكان ...

- الله كریم ... إنشوفلنـه فرد هیمـه

- آنـه رایح أدوّر عله بیت . مولیـه العصر نمشی منــّا

- یمّا ... عینی فدوه أروحلك ... وین رایح ... تعال لا تركب راسك ... یما بعد چبدی

لكنـه قرر أن یذهب. فبیت أبیـه لم یعد یصلح بیتا ً له. خرج من البیت بإطمئنان یشبه الإطمئنان السائد على

نفوس القادة فی الوطن العربی. یحكم على كل شئ أو لا شئ !

أخرج النقال و إتصل بأحد أصدقائه الذی كان مدیر مكتب ٍ عقاریّ

- ألو ... السلام علیكم

- و علیكم السلام ... هله حمـید إشلونك

- الحمدلله إنت إشلونك

- إبخیر ... إشعجب ! وین ما وین ! الچلب العضّك كتلنا

- شوف نزار ردتلی بیت إیجار إبقیمـه مناسبه، وین ما یصیر

- ها ... إترید تستقل ...

- یعنی ... إذا ما عندك مانع ... بس إبسرعه

- عندی بیت إبــ (كانتكس) ... إیفیدك ؟

- إیجاره إشگد؟

- الشـهر ملیون او ثلثمـیّه ... بس إلك بلاش

- كفو ... بس یمته أ گدر أسكن بالبیت؟

- یمته ما حبیت ... البیت خالی ... هسّه تگدر تسكن بی

- لعد إتفقنـه ؟

- إی ... لیش ما نتــّفق ... یمته تستلم البیت ؟

- الیوم الظهر. إنطینی العنوان . آنـه ما أندل كانتكس زین ؟

- ماكو مشكله .الساعه بالثنین أســِد المكتب و اروح هناك. تعال نـهایة كانتكس عله الجاده راح تلگانی

- شكرا ً نزار ... تسلم إیدك ... بالثنین عندك ... فی أمان الله

- فی أمان الله

رجع إلى البیت محتفلا ً بهذا النصر الكبیر مسرعا ً نحو أثاث غرفته الصغیرة لیساعد رفیقة دربه فی جمعها . فی أقل ّ من ساعتین إنتهى من كل شئ و جلس على الأرض كما یجلس الذی إنتهى من تنفیذ مـهمةٍ كبرى . مـهمة ٍ تــُضمـَن فیـها السكینة و العزة فی وقت ٍ واحد. فسمع صوتا ً ما :

- إنت تدری شنو إترید إتسوّی. لیش ما تاخذ مره او تخلص من المشاكل ؟!! آنـه ما أزعل ...!!!

- هم ردّینـه ... بعد ما أرید أسمع هذا الكلام . إن شاء الله نبدی حیـاة جدیده ...

- إن شاء الله

- آنـه الظهر أروح أستلم البیت او أخلّی الغراض او تالی أییی وراچ

- الله ویّاك

جائت أمّه و معها الغداء و هی غیر قادرة ً على تحریك ساكن أو إسكان متحرك. نظرت لإبنـها بلهفة ٍ غریبة كأنما أدركت بأنـها سوف ترى مغیب وجه إبنـها فی هذا البیت قبل مغیب وجه الشمس فی الأهواز.

- یمّه مولیـه ... هاذه غداكم ... لا ترحون یوعانین

- نعم الله

- الله ینعم علیچ عینی

أكل شیئا ً ما و نـهض كما ینـهض الأطفال من مائدة الإفطار فی یوم العید لیروا صداه فی الشوارع و الأحیـاء و لكنبنفس الفرحة التی تجتاح أرواح الأطفال. فحمـید نـهض لأمر ٍ یخشى أن لا یكون مردّاً له . بهذه النـهضه إنـه سیفقد أباه و ربّما أمـه و هنالك إحتمال ٌ كبیرٌ فی أن یفقد إخوته الذین یحملون أریج الأب و الأم معا كما قال الطائی[1]

- آنـه كون أروح

- بعده وكت!

- لا ما یلحگ

أخذ أثاث غرفته بسیـارة تویوتا و ذهب لیصل فی الموعد. إنتظر هناك حتى إتضحت معالم وجه نزار بعد دقائق

قلیلة. رآى البیت و أدخل أثاث غرفة ٍ صغیرة فی بیتٍ كبیر . هذا إذا قارنته بالبیوت فی هذا الوقت . أعطى نزار ملیونا ً و ثلاثمئة ألف ریـال؛ ثمن إیجار البیت للشـهر الأول و شكره شكرا ً كثیرا ً معاهدا ً بأن یرُدّ له الجمـیل یوما ً ما . إنـه الآن أمـیر إمارةٍ یستطیع أن یقول بها ما شاء و یقرر مصیر شعبها متى شاء و یبنی صرحه أینما شاء . ذهب لیأتی بالأمـیرة لتـُعینـه كی یحكم البلاد بعدل ٍ و سلام . و هكذا حمـید توّج أمـیرا ً لإمارة ٍ كانت تحتضن إثنین من الجنس الآدمـیّ . ولكنمن الجنس الآدمـی الذی إعتدت أن تراه فی الشوارع و الأزقه . إنـهما یختلفان . فهما متناغمان كأوتار العود متعاونان كأعمدة المعبد.

أخذا یرتبان البیت و یستعدان لخوض معركة ٍ جدیدة ضدّ بطش الحیـاة و صعابها . بدئا شیئا ً فشیئا ً یدركان الوضع الجدید. فمن الصعب أن یدار بیتا ً بثلاثة ملایین ریـال ٍ إیرانی . لا تغرّك الملایین . فثمن الخبزة الواحدة من النوع العادی ألف ریـال إیرانی و سعر الكیلو الواحد من الأرز المتوسط الحال یتراوح مابین الخمسة عشرة ألف و العشرین ألف . أمّا اللحوم فمبالغها خیـالیة . فمرّات ٍ یصل سعر الكیلو من اللحم الأحمر إلى مئة و خمسین ألف. فلولا الإمام الحسین (ع) و وقفته بكربلاء لما إسطاع الفقیر أن یتذوّق طعم اللحوم أبدا. أضف إلى كل هذا مبالغ الماء و الكهرباء و الغاز التی إنقطع عنـها الدعم الحكومـیّ . فلا تستغرب إذا لم یكن للفقیر ثقافة . فالثقافة لا تملئ البطون . هكذا حمـید و مولیـه وجدا أنفسهما أمام تحدّیـا ً كبیرا. بدأت عقولهما بالتفكیر. فالفكر ولید الحاجة ؛

- حمـید

- ها

- شنو رایك إتبیع فلافل!

- ها ... فلافل

- إی ... إنت أربع لیـالی بالسبوع تنطر بالشركه . أوكات الفارغ بیع فلافل. آنـه أجهزلك الفلافل بالبیت و

إنت تجلی و إتبیع ... ها ... إشگلت؟!

- خوش فكره ... من باچر أییب الوسایل . بس كون إنفكــّر شنو إنرید!!

- تاوه چبیره ، شعله ، بطل گاز ... أگلک حمـید راسی گام یویعنی ... علیّ برد ، إحساب كاضّتنی البارده

- أودّیچ للدكتر؟

- لا... بلكت أصیر زینـه

- حتــّه قرص ما عدنـه

- مایرید ... القرص كلـــّه ما أشتهی

بدأ وجهها بالإحمرار و حرارتها إرتفعت

- حمـید أحس بدنی خدر

- گومـی خل أودّیچ للدكتر

- لا ... أستراح بلكت أطیب

- ألو ما طبتی؟؟! لا لا گومـی لبسی عبایتچ

- حمـید ما أگدر أگوم دایخه

- آنـه هسّه أییب عبایتچ ... لا تتحركین ...

ألبسها عبائتها و ساعدها لتستقم و أخذها لمستشفى (سینـــاء) . فی المستشفى خضعت لبعض التحلیلات و أخذت بعض الحقن و الدواء حتى إستقرّت حالتها. عندما كان الطبیب یقرأ التحالیل ذهب إلیـه حمـید و سأله عن حالة مولیـه فأجاب الطبیب متسرّعا ً بالفارسیّه ؛

- مستقرّة ... مستقرة ... كا ن هناك إرتفاعا ً فی ضغطها

- لماذا یـا دكتور؟

- شئ طبیعی

- كیف؟

- الضغط فی كل النساء الحوامل بعد الشـهر الثانی یرتفع !!!

- ماذا ... حامل ... ماذا قلت ... حامل ...

- نعم ... حامل

- زوجتی حامل؟ ... لا لا ... أنت تمزح !

- مابك یـا رجل ؟ زوجتك حامل ... أنا أعنی ما أقول

إنصرف الطبیب

- یـا دكتور ... لحظه ... لحظه ... أعِد ما قلته مرة ثانیة ... أرجوك

- زوجتك حاااااااامل

أخذت ملامح وجهه تنفتح كما تتفتح الزهور راح یصیح بكل قوة

- مولیـه الدكتر إیگول إنتی حامل ... حامل ... بعد محد یتشمّت بینـه

- صدگ صدگ ... بس خاف الدكتر مشتبه

- ولچ إهوه دكتر إشلون یشتبه . آنـه سألته چم مرّه

- گـِل إلخالتی او عمّی حتــّه إیفرحون

- زین ... زین ... هسه إتصل بیـهم

أخذ النقال و إتصل بأبیـه. لكنـه لم یرد!

- إبوی ما إیجاوب

- بلكت نایمـین ... الساعه بیش؟

- أوو ... بالوحده او نص ... هسّه داشــّین إبسابع نومـه ... باچر أروحلهم . نزلی من السریر خل إنروح ... إشوی إشوی ! عله کیفچ

- ها حمـید ... خایف علی لو عله الیـاهل ...؟

- لا ...علیچ

- خل أسئلك غیر سؤال ... إتحبنی أكثر لو إلــّی إببطنی ؟!!

- أحبچ إنت أكثر إرتاحیتی؟!

- إی ... برّدت گلبی ...

لم یناما تلك اللیلة حتى فجرها و عندما سمعا الأذان وقفا للصلاة وقوف الخاشعین و حمدا الله حمد الشاكرین . فحیـاتهما تغیّرت فی أقلّ من لیلة ٍ و ضُحیٰها . خرج حمـید و مولیـه قبل طلوع الشمس لیبشرا الأهل بهذا الخبر السعید و یتناولا الإفطار معهم. عندما وصلا هناك كانت الشمس تنتظر الثوانی لتـَبسـُط كفــّیـها فی سماء الأهواز الزرقاء. طرقا الباب بكل قوة ، حتى جائت أم محمد و فتحت الباب

- ها یمّه شنو صایر؟

تقدم حمـید و قبّل أمـه على رأسها و قال لها:

- یمّه عندی خبر واااااید حلو

- شنو الخبر یمّه ... إترید تاخذ مره ... إی یمّه عینی

- لا یمّه عندی خبر أحسن منــّه

- ها خالتی إشلونچ ...

- الحمدلله ... یمّه ما إتگلــّین إلریلچ إیگلــّی شنو الخبر الحلو؟

- لا یمّه ... كون أگعد یمكم إنت او إبوی حتــّه أگول

- زین یمّه ... حیـاك ... حیـاك

فجاء صراخ أبا محمد مثخنا ً بالعصبیّه

- لا... إلــّی طلع من بیتی ماله رجعه !!

- إبومحمد . حمـید إیگول عنده خبر حلو

- لا أرید الخبر و لا أهله

تقدّمت مولیـه و تكلمت بصوت ٍ مرتعش

- عمّی آنـه حامل

- صدگ گولی والله

- و الله . البارحه الدكتر گال آنـه حامل

- طلعوا برّه

- بویـه إحنـه مانرید نرجع للبیت . بس ردنـه إنگلکم بالبشاره

- إطلع برّه . العصانی لا أعرفه و لا یعرفنی . آنـه ربیّت زلم ... الیـاخذ حچی مرته مو زلمـه

فتدخلت أم محمد صارختا ً

- إبو محمد إنته مو ردت إعیـال

- إنت ما لچ غرض . إذا مو عاجبچ طلعی برّه . إخذ مرتك او روح . شوف شنو من سحر إمسویتلك؟!! إطلع خرج حمـید و خرجت مولیـه و فی قلوبهما أحزان الخنساء و فی عیونـهما دموعها و فی صدورهما أشعارها المؤلمة . فلولا الناس و أنظارهم الناریّه لأفرغا كل ما لدیـهما فی الشارع . رجعا إلى البیت مـهمومـین مغمومـین . جلس كل ٌ منـهما فی زاویة من البیت . عینا حمـید كانت تلوح الأمام كأنـها لا ترى شئ أو ترى الجسم فتبحر فی جزیئاته . أصبح یتیما ً ؛ بلا أب ولا أم . إنـه الآن لا یعرف إلاّ مولیـه . هی أمـه ، هی أبوه ، ربّما إخوته و فی نفس الوقت حبیبته . فقام و جلس أمامـها و وضع عیناه بعینیـها و جبهته على جبهتها و أخذ یبكی كالسحب فی الجزر الإستوائیة و مولیـه إحتوته كما تحتوی السماء السحب . فبقیـا إثنین بإنتظار الثالث فی هذا العالم الذی تموج بـه اللاأبالیّه . و هكذا مرّ الیوم تلو الیوم و الشـهر بعد الآخر دمعة و إبتسامة حتى إنتهى الشـهر التاسع على حمل مولیـه . قال الأطبّاء لمولیـه إنـها لا تستطیع أن تنجب بشكل ٍ طبیعی و علیـها أن تخضع للولادة القیصریة لأن الجنین قد إلتف. عندما سمع حمـید ما قاله الأطباء لم یوافق على إخضاع مولیـه للولادة القیصریة خوفا ً على صحة وحیدته .

- إهمـه هذول الدكاتره إش یفتهمون ... شایلین إخشومـهم بالسمـه ... إتگول أولاد الله ... شو گبل

النسوان كلهن چانن إییبن طبیعی ... آنـه أمـی یـابتنـه خمستنـه كلنـه طبیعی. أصلا ً هذا یسوه إتشگین بطنچ عله شانـه

- حمـید إحنـه وین ندری ... بلكت صدگ ما یصیر طبیعی ... نسوان گبل قویـات

- والله ما أدری شگلچ ... صبریلنـه چم یوم... بلكت یبتی طبیعی.

- زین

مضت بضعة أیـام و لكنـها لم تنجب. أخذ التوتر یزداد فیـها

- حمـید مانروح للمستشفى ... آنـه خایفه

- لا تخافین ... هلیوم إنروح

ذهبا لمستشفى (رازی) و خضعت مولیـه هناك لبعض التحالیل و الفحوصات. عندما إنتهى الطبیب من الفحص، قرأ التحلیلات ثم كتب فی ورقة ٍ صغیرة : " إجراء ولادة ٍ قیصریة ٍ طارئة " . على الفور أدخلت مولیـه غرفة العملیـات و تــُرك حمـید ینتظر فی الخارج . أخذ التوتر یزداد فیـه شیئاً فشیئا ً . فإنـه المسئول الوحید على تأخیر الولادة القیصریّة . أخذ یسئل نفسه . هل التأخیر سیؤثر سلبا ً على صحة مولیـه . فهو لا یستطیع أن یسمع خبراً سیئا ً عنـها . إنـها كل ما لدیـه و أجمل ما لدیـه من الحیـاة . أخذ ینظر إلى الساعة . إنـها تتحرك بكل بطئ و إذا كان الأمر أمرها لما تحركت. هذه طبیعة الزمان . یمرّ عكس ما ترید . مرة ً تمرّ الساعة مرّ الدقیقة و مرة ً تمرّ الدقیقة مرّ الساعة . على أیّ حال مرّت ساعة بأكملها و تلتها العشرات من الدقائق. فــُتح باب غرفة العملیّات الذی كان یُفتح على وحدة العنایـات الخاصة بمابعد التخدیر (ریكافری) لإدخال أحد المرضى، فلاحت عیناه عینا مولیـه فرآها و رأته فأخذت الدموع تتساقط من عیون ٍ إشتاقت لبعضها من غیر أن یأذنوها . كانت المسافة عدّة ُ أمتار لكن الشوق لا یحتمل الأمتار. دفع الباب بقوة و ركض نحوها لیبدد الأمتار الحائلة بینـهما و إنـهمرت دموعه على دموعها كما ینـهمر المطر علی الینبوع غیر مـهتمة ً بالمولود الذی جاء لیكمل الفرحة. فحبهم تمكـّن من الإنجاب و الدموع تكلمت بكل رومنسیّه . أجمل من كلمات شكسبیر ، بودلیر ، نزار قبانی و كل أعلام الرومنسیّه. إنـها قالت بأن المال و البنون زینة الحیـاة الدنیـا أمّا الحب فهو الحیـاة بأسرها . وكذلك قالت بأن الحب لا یربطه خیطا ً بالشـهوة ولا بأیّ ٍ من مظاهرها.

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Fri, 31 Aug 2018 23:19:00 +0000

تاریخ استفاده از زیورها و سنگ‌های قیمتی بـه اندازه تاریخ پیدایش بشر و قدمتی هفت هزار ساله دارد. طرهای درویش دوزی سنگ‌های قیمتی نمایـانگر ثروت و تشخص بوده و فرمانروایـان قدیم از نگین‌هایی کـه از این کانیـها جواهر ساخته شده بود استفاده مـی‌د. طرهای درویش دوزی استفاده از زیورهایی چون صدف‌ها و سنگ‌های زیبا و رنگین از سوی زنان نیز جدا از اعتقادات جادویی و پزشکی کـه داشتند سبب برانگیختن تحسین و جلب توجه مردان مـی‌شد. درون زمان‌های قدیم و بسیـار پیش از آنکه بشر وسائلی آماده کند و یـا مـهارتیب نماید کـه بتواند سنگ‌های سخت را تراش داده و حک کند، طرهای درویش دوزی سنگ‌های قیمتی علاوه بر ارزش مادی بیشتر جنبه سحر و جادو داشته و بعنوان طلسم به منظور صاحبانشان محسوب مـی شده‌اند و بعلت بعضی اعتقادات و افکار مرموز کـه نسبت بـه تاثیرات مخفی سنگ‌های رنگین داشتند، آنـها را مورد ستایش و مصرف قرار داده بودند. باور بر این بوده کـه دارندگان طلسم قادر بـه دور شیـاطین، امراض و دیگر حوادث ناخوشایند از خود بوده و فرشتگان آنـها را حمایت کرده و از سلامتی و خوشبختی برخورداری خواهند ساخت. از جمله اعتقادات این بود کـه عقیق انسان را درون برابر گزیدن رتیل و برق زدگی محافظت مـی‌کند، یشم سبز مـی‌توانست باران بباراند و هر سنگ لاجوردی با خود داشت از حمله و نیش مار و افعی مصون مـی‌ماند. که تا اوایل قرن نوزدهم همچنان اعتقاد بر این بود کـه سنگ‌های قیمتی بعنوان شفا دهنده بیماری‌ها و ناراحتی‌های جسمـی موثر هستند. گاهی وجود نگین یـا تکه‌ای از سنگ جواهر درون اتاق و یـا نزدیک بیمار به منظور القا باور بـه شفا به منظور بیمار کافی بود و یـا به منظور برطرف درد بیمار آن را بر روی قسمت ناراحت بدن مـی‌گذاشتند و برای اطمـینان بیشتر از شفا، نگین یـا تکه سنگ جواهر را بـه پودر تبدیل کرده و به بیمار مـی خوراندند. اطلاعات لازم به منظور تشخیص اینکه چه جواهری کدام بیماری را معالجه مـی‌کند درون کتاب‌های آن زمان وجود دارد. مسلم هست که موفقیت درون معالجه برخی بیماری‌های آسان و زودگذر بعلت پودر جواهر خورانده شده نبود. بلکه دلیل اصلی تاثیر تلقین این فکر بـه شخص بیمار بوده هست ولی درون صورتی کـه بیمار شفا پیدا نمـی‌کرد دلیل آن را ارزش کم و یـا ناخالص بودن پودر جواهر مصرف شده مـی‌پنداشتند. امروزه حتی درون کشور پیشرفته ژاپن نوعی از اینگونـه خرافات بشکل قرص‌های کلسیم ساخته شده از مروارید پودر شده جلوه مـی‌کند و دارای مصارف پزشکی است. درون نتیجه باور انسان‌ها بـه رابطه مافوق طبیعی بین سنگ‌های جواهر و عالم ناشناخته آنـها را مثلا بـه ستارگان ربط داده و هر جواهر را بـه یک ستاره از مجموعه ستارگان زودیـاک نسبت داده، به منظور هر ماه ستاره‌ای و جواهری مشخص را معین کرده بودند. تولد هر انسان را با جواهر مختص آن ستاره از مجموعه ستارگان مشخص مـی‌د و باور بر این بود کـه شخص متولد شده بوسیله نگین جواهری مختص آن ستاره حمایت مـی‌شود. انواع نگین‌های جواهر حتی به منظور آفتاب، ماه و دیگر کرات درون نظر گرفته شده بود. اخیرا درون بعضی از کشورها نوعی از سنگ‌های قیمتی را کـه در معادن استخراج مـی‌شوند بعنوان سمبل کشور خود برگزیده‌اند. درون این راستا شایـان ذکر هست که از دیر باز اماکن مقدسه، کلسیـاها و البسه مخصوص اجرای مراسم مذهبی توسط پاپ و استقف‌ها نیز با سنگ‌های گران بها تزیین مـی شده‌اند. سرانجام تحت تاثیر ساختمان پیچیده اجتماعات بشری و عوامل فردی و روانی و اجتماعی و حس رقابت و اعتقاد بـه جنبه‌های جادویی و پزشکی زیورها و گوهرها و مـهره‌ها، استفاده از زینت آلاتی چون گوشواره‌ها و خلخال‌ها کـه با نگین‌ها و سنگ‌های قیمتی گران بها و نیمـه قیمتی تزیین مـی‌گردیدند شدت و اهمـیت فراوانی یـافته و با تبادل کالا و بازرگانی رواج و توسعه جهانی یـافت چنان کـه رفته رفته بکار گرفتن این قبیل اشیـا تجملی و زینتی جزو عادات و رسوم عمومـی جوامع بشری گردیده است. بهرحال امروزه جواهرات بیش از آنکه بعنوان سمبل ماهها یـا کشورها و یـا به منظور تزیین مطرح باشند بعنوان پشتوانـه مالی و سرمایـه‌گذاری دراز مدت مورد نظرند. جواهرات درون حقیقت سرمایـه‌هایی هستند کـه با وجودی کـه جای کمـی را اشغال مـی‌کنند ولی توانسته‌اند بیش از دیگر انواع سرمایـه‌گذاری‌ها درون چند دهه اخیر تورم و کاهش ارزش نقدینگی‌ها را تحمل نمایند. امروزه بخش‌هایی از گوهر شناسی جنبه علمـی بـه خود گرفته و گوهر تراشی و ساختن زیورهای گوناگون نیز جزو رشته‌های هنری بشمار مـی‌رود.[۱]

تاریخچه طلا و جواهر درون ایران

با تامل درون سیر تکاملی تمدن‌ها، متوجه مـی‌شویم کـه انسان‌ها درون ادوار مختلف، همواره متناسب با سطح فرهنگ خود ؛به دنبال زیبایی و تزیینات بوده و برای ایجاد این تزیینات، از طبیعت و محیط اطراف، بهره گرفته‌اند. درون طی قرن‌ها از فرهنگی بـه فرهنگ دیگر، مواد کمـیاب و زیبا مانند: طرهای درویش دوزی صدف، استخوان، سنگریزه، عاج، پنجهٔ حیوانات، چوب، سنگ، مروارید، مرجان و مـینا، مواد قیمتی نامـیده مـی‌شدند. از این مواد، متناسب با طبیعت محل زندگی و فرهنگ، درون تزیینات، بهره گرفته مـی‌شد. درون این مـیان، ایران همواره سردمدار فرهنگ و تمدن، بوده و دارای سنن خاص خود درون طراحی و استفاده از جواهرات، سنت‌ها ی خاص خود را بـه کار است. جواهرات درون ایران، تاریخچه کهن و پر فراز و نشیبی دارد. درون ایران باستان، از جواهرات علاوه بر زیبایی به منظور رفع بلا و طلسم خدایـان بد سرشت، استفاده مـی‌شد همچنین جواهرات، نشان دهنده مقام اجتماعی شخص و اصالت خانوادگی او نیز بود.

در ایران به منظور ساخت جوارهات، از طلا، نقره، و برنز و انواع سنگ‌های رنگی استفاده مـی شده هست و از آن جا کـه ایرانیـان اهمـیت زیـادی بـه تجمل و آراستگی مـی‌دادند، از نظر جواهرات به منظور تزئین لباس‌ها، آرایش مو و ساخت ظروف استفاده مـی‌د و از این نظر، ایرانیـان درون هر دوره تاریخی، دارای سبقش و نگارهای ویژه‌ای شدند. سرانجام از قرن نوزدهم، با نفوذ اروپائیـان بـه ایران، بسیـاری از تکنیک‌ها و سبک‌های ایرانی کمر نگ و کمرنگ تر شدند، اما ایران، همچنان فرهنگ غنی خود را درون دل اقوام و قبایل خود حفظ کرد و بدین ترتیب برخی مدل‌های سنتی، درون بین قبایل، از جمله اقوام کرد، ماندگار شد. متاسفانـه امروزه نیز از طرح‌های غربی استقبال بیشتری مـی‌شود. فرهنگ نادرست غرب پرستی، دامن گیر صنعت جواهرسازی نیز شده رو بـه گسترش هست به گونـه‌ای کـه بسیـاری از طرح‌های ایرانی، درون ایرن صنعت رو بـه فراموشی رفته است. اکنون زمان آن فرا رسیده هست که با تجدید نظر درون طرح‌ها و فرهنگ سازی، مانع پیشرفت این سیر نزولی شویم و آفرینش سبکی خاص را جایگزین تقلید از سبک‌های غربی نموده، فرهنگ ایرانی را از فراموشی حفظ نماییم. درون این جا بـه منظور آشنایی با فرهنگ سنتی، کهن و اصیل ایرانیـان درون ساخت طلا و جواهر و سیر تکامل این صنعت درون کشورمان از ادوار دور که تا کنون، بـه بررسی کوتاه تاریخچه جواهرات درون ایران مـی‌پردازیم.

ایران قبل از اسلام

هزاره دوم قبل از مـیلاد ساکنان فلات ایران، درون سال‌های ۳۰۰ که تا ۱۳۰۰ قبل از مـیلاد، از زیور آلات مسی و نیز رشته‌هایی از مـهر ه‌های رنگارنگ استفاده مـی‌د. درون نیمـه اول این هزاره، جواهراتی بـه صورت گردنبند ودستبند، با دانـه‌هایی مانند تخمـه‌های خربزه و جدا کننده‌های توخالی طلایی ساخته شدند کـه هم مردان و هم زنان از آنـها استفاده مـی‌د. درون " Susa" درون شمال غربی ایران نیز هنرمندان از همان تکنیک و طراحی، به منظور ساختن جواهرات استفاده مـی‌د و در شـهر سوخته، واقع درون استان سیستان و بلوچستان جواهرات توسط صنعتگران بومـی ساخته مـی‌شد.

هزاره اول قبل از مـیلاد مخلوط شدن گروه‌های قومـی و گروه‌های تازه‌واردی کـه به دلیل برانداخته شدن سلسله پادشاهان درون بین‌النـهرین بـه ایران وارد شده بودند و نژاد آریـایی از شمال، آداب و سنت‌های غنی را ایجاد د، این سنت‌های هنرمندانـه، د رحفاری‌های باستن شناسی کشف شده است. بـه طور مثال، درون استان آذربایجان، استخوان‌های ی مربوط بـه سال‌های ۸۰۰ که تا ۱۰۰۰ مـیلادی کشف شد کـه با دیسک‌ها، پیشانی بند، دستبند، انگشتر، خلخال و رشته‌ای از هفت مـهره برنزی، تزیین شده بود. درون این هزاره، درون استان لرستان، گروهی از برنز کاران سداشتند کـه سنجاق‌ها و زیور آلاتن مذهبی و تزیینی ؛همراه با نقش و نگارهایی از توتم ،(مانند خنجر، شمشیر و ابزار آلات جنگی) مـی‌ساختند. به منظور زدن طرح‌های افسانـه‌ای (اژدها و دیوها)، و همچنین به منظور ساخت دیسک و تیردان، صفحات فلزی را چکش کاری مـی‌د.

هخاان درون زمان هخاان، کار با طلا و هنر جواهرسازی، نتیجه هماهنگی سنت‌های مختلف، بـه روشی بسیـار ماهرانـه بود. تعدادی از اشیـای مدل داده شده مربوط بـه این دوره، شامل بازوبند، پلاک، شمسه، دستبند، انگشتر، دکمـه، مـهره، گردنبند، سنگ‌های قیمتی و ... است.

پارتیـان پارتیـان بـه تزیینات و درخشان سازی اشیـاء کـه در شرق ایران؛ ا ملت‌های دیگر فرا گرفته بودند، علاقه خاصی نشان مـی‌دادند. سایر ملل نیز از روش‌های تزییناتی پارتیـان، پیروی مـی‌د. درون زمان پارتیـان، جواهرات، زیبا تر و با شکوه تر شدند. طلا و جواهرات، درون مقیـاس‌های کوچکتر و با طرح‌هایی ساده تر، ساخته مـی‌شدند. آنـها از انواع مختلف تزئینات، آویزها، سنجاق‌های کوچک، حلقه‌ها و سنگ‌های قیمتی استفاده مـی‌د. کمربندها وکلاه‌های تزیین شده از جواهرات، درون این دوره رواج داشت.

ساسانیـان درون دوره ساسانیـان، هنر طلا و جواهرسازی، مانند سایر هنرها بـه شکوفا یی رسید. پیچیدگی مـهر و نشان‌ها، کیفیت سکه‌ها، روکش‌های تزئینی بر روی تاج‌ها ومـهارت بـه کار گرفته شده درون نقره آلات این دوره شگفت انگیز است.

عرب‌ها (مـهاجمان) بعد از برانداخته شدن ساسانیـان، جامعه ایرانی با وجود از بین رفتن استقلال سیـاسی، با شگفتی بسیـار، فرهنگ غنی خود را حفظ کرد و مانند همـیشـه، متجاوزان، فرهنگ غنی ایرانی و آداب و رسوم آن را پذیرفتند. بـه بیـان دیگر، بسیـاری از نقش و نگارها و طرح‌های ایرانی و تکنیک‌های آن باقی ماندند. درون این دوره، نقره الات با پذیرش عمومـی شگفت انگیزی رو بـه رو شد، اما برخی قطعات طلا، تنـها توسط زنان استفاده مـی‌شد و صنف زرگرها را بیشتر افرادی از مذاهب دیگر، مانند یـهودیـان تشکیل مـی‌دادند.

ایران بعد از اسلام بعد ار فتح ایران توسط اعراب، هنر سنتی ایرانیـان تحت تاثیر کانون‌های هنر اسلامـی کـه در آنـها استفاده از تصاویر ممنوع قرار گرفت. درون این دوره، از تکنیک‌هایی، مانند برجسته کاری، ملیله دوزی با سنگ‌های قیمتی و نیمـه قیمتی و مـینا کاری (مـینا سیـاه) استفاده مـی‌شد. درون دو دهه اول بعد از اسلام، طرح‌ها و نقش رنگارها بـه طرح‌های کلاسیک مربوط بـه روم شرقی و سنت‌های تزئینی دوره ساسانی، محدود شد. درون قرن‌های ۹تا ۱۲ مدل‌های اسلامـی بصورت آمـیخته‌ای از طبیعت و شکل‌های هندسی، گسترش یـافت. درون طی قرن‌های ۱۲ و ۱۳، دستبندهای ایرانیـان از طلا، نقره و برنز، بـه صورت ورقه‌های فلزی ساخته مـی‌شدند. گوشواره‌هایی هلالی شکل از طلا، و تزیین شده با ملیله، روبان، پیچک، جوانـه و مـهره‌هایی با طرح‌های مختلف، ساخته مـی‌شدند و گردنبندهای طلا از کنار یکدیگر قرار گرفتن، تشکیل مـی‌شدند. اشیـایی مربعی و یـا ساتوانـهای شکل، بـه عنوان طلسم، ساخته شده از طلا، نقره، برنز و سنگ‌های قیمتی، کـه بر روی آنـها " نوشته " وجود دارد. درون بین طلا و جواهرات این دوره یـافت مـی‌شود، کـه از آنـها بـه عنوان مـهر حفاظت کننده، استفاده مـی شده است. نقش و نگارهای کنده کاری شده‌ای از این زمان باقی مانده کـه حاوی معانی سمبلیک و حتی نقش‌های عربی – اسلامـی و طرح‌هایی از حیوانات است. از قرن چهاردهم بـه بعد، نسخه‌های خطی کشف شده، منابع معتبری به منظور اطلاع رسانی درون مورد جواهرات ایرانی، محسوب مـی‌شوند.

تیموریـان تیمور، حامـی بزرگ انواع هنرها بود اوعلاقه بسیـاری بـه سنگ‌های رنگی و روکش‌های فلزی داشت و این ویژگی او باعث شد کـه نقش نگارها و تکنیک‌ها به منظور دوره‌ای بعدی (صفوی و قاجار) زنده بمانند. درون زمان مغول و تیموریـان، موهای آرایش شده با جواهرات به منظور زنان و نیم تاج‌هایی از جواهر به منظور مردان، متداول بوده است.

صفوی مـینیـاتور، منبع اطلاعاتی باارزشی درون مورد جواهرات و سلیقه‌های این دوره است. زنان و مردان صفوی، از یک مد یکسان درون مورد زینت آلات پیروی مـی‌د و بیشتر ایرانیـان بـه تزئین لباس‌ها فنجان‌های مجلسی، آبخوری و کوزه‌ها با سنگ‌های قیمتی ؛علاقه بسیـاری نشان مـی‌دادند. درون این دوره، جواهرات گران تر و ساخت آنـها تخصصی تر شد.

قاجار جواهرات مربوط بـه این دوره، شدت تحت تاثیر طرح‌ها، نقش و نگارهای غربی بودند. یکی از ویژگی‌های جواهرات این دوره، مـینا کاری قطعات طلا و تزیین آن با سنگ‌های رنگی است. درون قرن نوزدهم، سنت‌های اصیل و بومـی بـه دلیل نفوذ اروپاییـان کمرنگ تر شدند، اما طرهای سنتی اقوام کرد، همچنان باقی ماندند. درون اواخر دوره قاجار و در قرن بیستم، جواهرات، بدلی و تکراری شدند مدل‌های خارجی، بـه گونـه‌ای کپی مـی‌شدند کـه طرح‌های ایرانی، نفوذ کمـی بر روی آنـها داشتند. غرب گرایی ناصحیح درون جامعه، بـه صورت مد و پیروی از طرح و نقش‌های غربی درون این دوره آغاز شد.

سنت‌های قبیله‌ای درون ایران، بخشی از جاهرات، توسط قبایل استفاده مـی‌شد، مردمـی کـه گسته وسیعی از مدل‌های سنتی را با نفوذ پر قدرت درون بین خود حفظ کرده‌اند. ای مدل‌ها غنی، زیبا و بسیـار متنوع درون طرح و موثر درون زنده نگاه داشتن مدل‌ها باستانی هستند. زنان قبیله‌ای با سلیقه‌های متوع و در موقعیت‌های مختلف اجتماعی، از جواهرات هلالی شکل، گلابی مانند و قلبی شکل و همچنین انواع سنجاق‌ها، کلیپس‌ها و سایر جواهرات کوچک استفاده مـی‌کنند. درون کردستان نیز جواهرات طرح‌ها و شکل‌هایی بسیـار متنوع دارند. برخی طرح‌های سمبلیک درون بین کردها رواج دارد. سنگ درون بین کردها محبوبیت قابل توجهی ندارد؛ اما سکه و مـهره‌ای کوچک، بسیـار پر طرفدار هستند. درون تصویر بالا جواهرات مورد استفاده کردها نشان داده شده است. نکته قابل توجه درون مورد جواهرات قبیله‌ای این هست که: این جواهرات، سال‌های طولانی، هویت ممتاز و دست نخورده خود را دربرابر سلیقه‌های متنوع و زودگذر شـهری حفظ کرده‌اند. همانطور کـه مردم قومـی و قبیله‌ای ویژگی‌های خاص خود را درون طی قرن‌ها نگاه داشته‌اند.[۲]

خواص سنگ‌های قیمتی

جواهرات و سنگ‌ها اشعه و حرارت کیـهانی را جذب نموده، سپس طبق خواص خود، پرتو و اشعه را بـه هاله‌ها و چاکراهای فرد منعکرده و به شخص نیرو مـی‌بخشد. سنگ‌ها و جواهرات دارای - خواص مغناطیسی - خواص طبی - خواص سحری مـی‌باشد و باید دقیقا این خواص را شناخته و در رابطه با طبع و مزاج و عنصر خود و همـینطور برج و ستاره خود، سنگ‌ها و جواهرات را انتخاب و از آن استفاده نمائیم.

امروزه هر چند موارد استفاده از این سنگها بـه این شکل معمول و شناخته شده نیست ولی گاهی درون گوشـه‌هایی از جهان شاهد استفاده از سنگها بـه عنوان داروهای تدریجی مـی‌باشیم. حتی افرادی کـه به این گونـه درمان‌ها معتقد نیستند اگر یکی از این سنگها را درون اختیـار داشته باشند و بر روی بدن یـا درون اتاق خود قرار دهند متوجه نیروهای مثبت آن خواهند شد. هر چند با صراحت اعلام مـی‌کنیم کـه این سنگها هرگز جایگزین علم پزشکی نمـی‌شوند ولی بسیـار سودمندند. بسیـاری از مدیتورها به منظور انجام عمل مدیتیشن از نوعی کریستال خاص کـه سرشار ازسنگ سیلیس هست استفاده مـی‌کنند. این ترکیب بـه مـیزان فراوانی درون شن‌های کویر لوت ایران یـافت مـی‌شود کـه از هند و بسیـاری از کشورهای اروپایی به منظور داشتن آن بـه ایران مسافرت مـی‌کنند. کلید اصلی درمان، کشف طبیعت بیماری و درک علت یـا علل اصلی بیماری مـی‌باشد ضروری هست که ابتدا ریشـه و طبیعت بیماری را کشف نمائیم. بیماری‌ها معمولا نشات گرفته از نگرانی یـا استرس‌های درونی هست کشمکش مـیان روح و شخصیت فرد، موجب بهم خوردن تعادل و ایجاد عدم هماهنگی درون اعضای بدن مـی‌شود مـهمترین بخش درمان، آگاهی افراد، پیشگیری و درک علت بیماری است. چنانچه فرد به منظور روح و جسم خود اهمـیت ویژه قائل شود و روح و روان خود را تقویت کند مـی‌توان گفت کـه بیشتر امراض را از خود دور کرده و زندگی سالم و پر نشاطی خواهد داشت. وقتی روح خسته و بی نشاط باشد امراض و بیماری‌ها بـه سراغ فرد آمده و او را از پای درون مـی‌آورد. درون این بین به منظور نشاط و تقویت روح، سنگ‌ها و جواهرات نقش ویژه و ارزنده‌ای ایفا مـی‌کنند. کافی هست که از خواص درمانی سنگها مطلع و آگاه باشیم. امراض و بیماریـهای روحی، روانی و درونی بـه راحتی و بدون نیـاز بـه داروهای شیمـیایی قابل پیشگیری و درمان هستند. گذشته از زیبایی ظاهری سنگها از نظر شکل و رنگ طبیعی آن کـه آرامش خاصی بـه افراد مـی‌دهد، استفاده مداوم از آنـها درون پیشگیری و درمان بیماری، با توجه بـه انرژی‌های نـهفته درون درون سنگها و جواهرات انسان را قوی مـی‌کند ودر برابر بیماری‌ها و مشکلات مقاوم مـی‌سازد. همـیشـه افرادی کـه در برابر مشکلات و ناراحتیـها مقاومت و پایداری مـی‌کنند نیـازمند یک نیروی پشتیبان و تقویت کننده هستند که تا بتوانند بـه آنـها غلبه و خود را پیروز معرفی کنند کـه در این مـیان سنگها (مواد معدنی) مـی‌توانند کمک شایـانی بـه افراد ند و سلولهای ضعیف را کـه بر اثر مقاومت بیش از حد درون حال از بین رفتن هستند تقویت کرده و موجب تجدید حیـات آنـها مـی گرداند. کافی هست که بـه قدرت اعجاز آمـیز سنگها درون زمـینـه درمان پی ببریم: وقتی روح فردی با مشکلات دست بـه گریبان شد و نتوانست بـه آنـها غلبه کند آزرده مـی‌شود و انرژی و امواج نامطبوع (یـا منفی) منتشر مـی‌کند کـه همـین امر درون برخوردها و رویـا رو شدن با دیگران موجبات ناخشنودی دیگران را فراهم مـی‌سازد و انرژی منفی ناخواسته بـه دیگران منتقل شده و شادی را از محیط اطراف خود مـی‌گیرد. بطور مثال چنانچه درون بین چند نفر، یکی از آنـها شاد و خنده‌رو باشد انرژی مثبت خود را بـه دیگران مـی‌دهد. وقتی دقت کنید مـی‌بینید کـه تمامـی آن جمع بخودی خود درحال خندیدن و شادی هستند (جشنـها و عروسی‌ها) و بالع(مراسم عزاداری و سوگواری).[۳]

فهرستی از گوهرها، جواهرات و سنگ‌های قیمتی:

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Fri, 31 Aug 2018 23:19:00 +0000

________________________________________

الموجز لطریقة كتابة الأبوذیة راجیـاً الإفادة منـها لكل من یعشق الأبوذیة

أما بعد :

1ً : انتهیت راح صوتی تعریف الأبوذیة :

هی نوع من أنواع الشعر الشعبی العراقی القدیم والذی یسمح للشاعر بال إلى فضاء التعبیر الواسع

وأشـهر أنواع الأبوذیة تتألف من ثلاث أبیـاتٍ موحدة القافیة توحیداً كلمـیّاً لفظیّاً حیث تكون الكلمة الأخیرة

فی البیت الأول هی نفسها فی الثانی والثالث باختلاف معانیـهن أما البیت الرابع فتكون نـهایته بحرفی

[ یة ] .

2ً : بحر الأبوذیة :

تكتب الأبوذیة على البحر الوافر وتفعیلته هی كالتالی :

أ: التفعیلة الأساسیة

مَـفَـاْ عَـلَـتَـنْ مَـفَـاْ عَـلَـتَـنْ فَـعُـوْلُـنْ

ملاحظة : فی هذه التفعیلة یوجد ثلاث أحرف متحركة متتالیة وهذا ما لا یوجد لفظاً فی اللهجات

الفراتیة وربما غیرها أیضاً .

ب: جواز التفعیلة

مَـفَـاْ عِـیْـلُـنْ مَـفَـاْ عِـیْـلُـنْ فَـعَـوْلُـنْ

وهذه هی التفعیلة التی یجب على من یرید كتابة الأبوذیة الموزونة أن یتقید بها .

مثال :

أنشدك عن شریك العقل وین صار

وما تدری علیـه شكثر ون صار

لون لی بالعشیرة ربع وانصار

عیل كان ادعوا ویـات بیّة

وإلیكم تقطیع البیت الأول على التفعیلة الثانیة :

أ : متحرك...........مَــ

نـ : متحرك..........ــفَـ

ـشـ : ساكن..........ـاْ

ـد : متحرك.........عِــ

ك : ساكن..........ــیْـ

عـ : متحرك........ــلُـ

ـن : ساكن..........ــنْ

............................

شـ : متحرك...........مَــ

ـر : متحرك...........ــفَـ

یـ : ساكن...............ـاْ

ـك : متحرك...........عِــ

ا : لا تلفظ

لـ : ساكن..............ــیْـ

ـعـ : متحرك...........ــلُـ

ـقـ: ساكن..............ــنْ

...............................

ـل : متحرك............فَــ

و : متحرك...........ــعُـ

یـ : لا یلفظ لتوحید القافیة اللفظیّة

ـن : ساكن..............ــوْ

صـ : متحرك...........ــلُـ

ـا : لا یلفظ لتوحید القافیة اللفظیّة

ر : ساكن...............ــنْ

....................................

وهكذا یكون وزن سائر البیت وغیره من الأبیـات .

ملاحظة هامة جداً جداً :

إن ما قرأته أمامك ینطبق تماماً على شعر العتابا إلا أن البیت الرابع فی العتابا ینتهی

بـ [ حرفی ـاب أو حرف ــا ]

الابوذیة ضرب من ضروب الشعر الشعبی مؤلف من بیتین بأربعة اشطر ثلاثة منـها فی جناس واحد یتحد فی اللفظ ویختلف فی المعنى وینتهی الشطر الرابع منـه بحرفی ( الیـاء والهاء ) أما فی حالة الغناء فله اطوار عدیدة والبیت الواحد من الابوذیة یستطیع المطرب ان یؤدیـه على أی طور یشاء وللاطوار انغامـها ایضاً .

فمن الاطوار ما ینسحب على نغم البیـات وما ینسحب على السیكاه او الحجاز او الصبا وغیرها من الانغام .

والابوذیة واحد فی وزنـه وتركیبه وان اختلفت مفرداته بین حوار المدینة وحوار الریف العامـی ، انتهیت راح صوتی أی لهجة المدینة ولهجة الریف ،

والابوذیة هو من بحر الوافر كما ورد فی عروض العر . انتهیت راح صوتی . انتهیت راح صوتی . للخلیل بن احمد الفراهیدی ( مفاعلتن مفاعلتن فعول ) .

إن كلمة الابوذیة جاءت من معنى الاذیـه . وتدل تركیبة الابوذیـه من حیث الوزن الذی هو ( الوافر ) او حیث الجناس الثلاثی والقفله فی الشطر الرابع التی تنتهی دائماً بحرفی الیـاء والهاء والشیء الآخر الذی یتمـیز بـه (الابوذیـه) عن سواه من انماط الشعر الاخر هو انـه لاینظم الا على بحر واحد وهو بحر الوافر . ومن الادله التی تثبت عراقیـه هذا الموروث الشعبی :

1- ان تركیبة الابوذیـه لم یطابقها فی الفارسیـه نظماً مشابهاً له لا من حیث المعنى ولا من حیث العروض .

2- ان الابوذیـه فن من الفنون الشعبیة وترجمة لاحاسیس ومشاعر انسانیة عاشـها الانسان العراقی خلال حقب متراكمـه من الزمن . فراح یجسد ویترجم معاناته بلهجته الخاصة وحسب الحوار الیومـی الذی یدور فی منطقته وكثیره هی اللهجات المحلیـه فی المدینـه والریف والبادیـه وتختلف مفردات حوارها من منطقه الى اخرى . فأبن الریف قد ترجم معاناته بالابوذیـه وغیره من الوان الغناء الریفی ، وابن البادیـه ترجم احاسیسه (بالحدی والسامری والهجینی والمسحوب وغیرها ... ) .

والانباط ترجموا معاناتهم بالشعر النبطی والذی مازال منتشراً فی الجزیره العربیـه .

وقد عرفنا أن سبب تسمـیته بـ (الأبوذیة) ، وهی كلمة مركبة من (أبو) أی صاحب، ومن (ذیة) وهی مخففة (أذیة فیكون معناه (صاحب الأذیة) وهذا التعلیل قریب من الصواب لأن ناظمـه أو قارءه لا یمكن أن یجیده إلا إذا كان مصاباً بحادثة سواء كانت نفسیة أو غیرها مما تستوجب ألمـه فیندفع بواسطته للإعراب عما یدور فی خلده ولینفس كربه بواسطته.

وقد استخدمت فیـه سائر أغراض الشعر وهی 1- العتاب 2- التوجع 3- الحماس 4- المدیح 5- الرثاء 6- الغزل 7- الهجاء 8- المراسلات 9- السیـاسة 10- الاجتماعیـات 11- الألغاز 12- الفلسفة .

وأول من قالها و وزنـها هو حسین العبادی . الذی خاطب بـه زوجته فقال:

ترف بهواك من مثلی وله دوم

بثنایـاها الخلل بین ولهدوم

أمل الفرس لو كبرت ولهدوم

شبصرك برذعه النامت علیـه

فأحست زوجته قصده فأجابته:

جد بهواك للیـهواك وعره

وعمن جه عشرتی ویـاك وعره

بعد مانی معك بشظاظ وعره

الكل منـه انشحن وانكر خویـه

ولم یعرف عن هذا النوع انـه ادخل علیـه التطور حتى عام 1320هـ كما ادخل على غیرة من أنواع الفنون الاخرى كالموال والموشح والمـیمر وأمثاله ، ولكن أدخل الشاعر المعروف الشیخ حسین الكربلائی المتوفی 1328هـ جعل منـه خمسة أشطر والیك نموذجاً منـه :

الألف لف الذوایب من نسلها

البیـه بادت ضلوعی من نسلها

التیـه تاهت افكاری من نسلها

التیـه ثاری الحواری من نسلها

الجیم وجنة الفردوس لیـه

نماذج من شعر الابوذیة

... ولم تعد ..

لاجت ، تعذبت

... ولجأت ة الفرت من ایدی ولاجت

وعلیـها الروح تتعـذب ولاجت

من امس للیوم لاحطت ولاجت

ولا الها جدم بــرض الوطیـه

***

الثریـا

تنضح بثراء ابكثره

غنیـه

مصابیح الزینـه

اثاریة حبیبی شیوصلك وانـت ثریـه

نشف دمعك وانـه دموعی ثریـه

رغم عسری تظل نفسی ثریـه

بظلام اللیل اوجن لـك ثریـه

ولن كلبك بلا رحــمـه ثریـه

***

________________________________________

المشط فی الابوذیـه

اما بالنسبة للمشط فی صنعة الابوذیـه فهی مجموعة من الابوذیـات متصلة الحلقات ومتداخلة وكل ثلاثة اشطر تلیـها ثلاثة اشطر اخرى اما الشطر الرابع المكمل للبیت الواحد من الابوذیـه فیأتی فی نـهایة المشط المؤلف من اربعة او خمسة ابیـات وحسب قدرة الشاعر فی المواصلة ، وبالامكان جعل المشط من عشرین بیت واكثر . وتعبر هذه الطریقه حدیثه .

الدهر یـاصاح بالفرقه ولانـه

ولانوبه انكسر كلـبه ولانـه

لا انت عرفت الحـب ولانـه

نسینا الشوك واخلفـنا وعدنا

وعلى الهجران ردینا وعدن

هذا من الوكت والحب وعدنا

یفر بیـه الوكت نوبه وفر بیـه

ومن ثلج العمر دربی وفر بیـه

اشرد وین انا بكلبی وفر بیـه

بدرب مسدود ومتیـه محـله

ادموعی جم ذنب كلبك محله

بعد طیر بضباب ابدا محـله

ولا اظن بعد نتلاكه سـویـه

________________________________________

الابوذیـه المدورة

بیت الابوذیـه المدورة لا یختلف عن الابوذیـه المتعارف علیـه والمتداول ، فالبیت الثالث تأتی مبتورة فیكملها الشطر الرابع الاخیرأی انـه الشطر الثالث لم یعطنا المعنى الكافی ولم یوضح لنا ما لشئ الذی جاء .. لكن الشطر الاخیر تدارك الامر واكمل المعنى لهذا یسمونـه المدور . وهذا مثال علیـه :

التاج

جاءنی الآن

جنى الان بتاج الفرح ولــفی توجانی

وحسن ردلی شبابی توجانی

من اثمار المحــبة توجانی

كلبی الشبع ضیم مـن الاذیة

ومن الابوذیـات ایضاً ما یقال فی ( التوجع ) .

للشاعر جودت التمـیمـی

یكاس العمر ماظــلت وشل بیك

ویجرحی لشوكت تنزف وشل بیك

تكلی لیش متمرمـــر وشل بیك

تهت منـهو الیـــــدلینی علیـه

وفی ( الصبر والرجاء )

للشاعر عبد الامـیر طویرجاوی

همـی من كـــثر یذبل وراها

ونار الكلب مــا یخمد وراها

كل شده یـــهل وادم وراها

فرج ، والفرج من رب البریـه

وفی ( الاجتماعیـات )

للشاعر عباس الخیـاط

الصدیق اللی نشوفه نقی ونظیف

نود كل یوم نبدی اعلیـه ونضیف

على طیبه نجمل طیب ونضیف

بكثر معنى الحـروف الابجدیـه

________________________________________

الابتكارات فی بناء الابوذیـه

المتفق علیـه ان الابوذیـه التقلیدی یتألف من اربه اشطر ثلاثه منـها فی قافیـه واحد متشابهه فی اللفظ ومختلفه فی المعنی ای تعتمد على الجناس ، لكن هاجس البحث عن الجدید والنزوع الى الابتكار ، دفعت البعض من الشعراء الى كسر الطوق التقلیدی فی الكثیر من القوالب الشعریـه ومنـها الابوذیـه . فكتبه البعض من اربعه شطور متجانسه كلها ، ای من جناس واحد .. .

وهذا النموذج الابوذیـه الرباعی:

افجه

مسافه من الفیـافی

ظل

ارید اعبر بحــر دمعی وفیـه

وعلیج اكطع الــف فیـه وفیـه

ابشمس حبج انـه معذب وفیـه

وما عندج وفه واسـمج وفیـه

________________________________________
الابوذیـه الخماسیـه فی التجانس

كما فی الابوذیـه الثانیـه من هذه الصفحه ( حبیبی شیوصلك وانت ثریـه). ارجع للأعلى .

ویعتبر الشاعر الشیخ حسین بن علی الكربلائی هو اول من برع فی اضافات الشطور المضافه الى الابوذیـه كالتخمـیس فی شطورها او المواصله فی نظم العدید من الشطور فی نفس البحر وذلك لكی یضفی على مجالس الطرب مزیداً من المتعه فی الغناء .

________________________________________

الابوذیـه المنثوره

یسمـیها البعض (المطشر) وهی تسمـیه شعبیـه تعنی (المنثور) ویمكن غناء المنثور فی جمـیع الاطوار وهو لایختلف عن الابوذیـه التقلیدیـه الا باضافه بعض التفعیلات الى الشطر الثالث بما یشبه طریقه السجع لاضفاء شیء من جمالیـه الصنعه الشعریـه والتطریبیـه ممعاً ، وهذه الطریقه هی من المبتكرات الحدیثه وهذا نموذج :

علیك اهوای ونـینـه ولعنـه

شجاك انسیت یمدلل ولعنـه

متى اتواصل

كلب ذابل

جسد ناحل

دمع سایل

حجی الباطل

رمح شاتل

على العاذل

ارید ادعی بكلب ذایب ولعنـه

وشاك وغیر اطـباعك علیـه

________________________________________

اول من نظم الابوذیـه المنبریـه

الشعراء عبدالامـیر الفتلاوی وعبود غفله وحسین الكربلائی اول من نظموا الابوذیـه المنبریـه او ما یسمى بالحسینی وبطریقه النعی ، وهنا الشاغر حسین العبادی یطرح بعض الاسشله الشعریـه والالغاز :

شنـهوا اللی على المخلوك داره

وشنـهوا العاف بزره وسكن داره

وشنـهوا المایعیش بغــیر داره

وشنـهوا الما ینـــام الا بتحیـه

نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Fri, 31 Aug 2018 23:19:00 +0000