آبگیر چاپولتِپـِک درون مکزیکوسیتی
مکزیکو سیتی[۱] یـا شـهرمکزیکو (به اسپانیـایی: اینهای درست شده با جاجیم Ciudad de México) یک کلانشـهر واقع درون دره مکزیکو (Valle de México) درون مرکز کشور مکزیک است.
«مکزیکو سیتی» پایتخت کشور مکزیک هست و درون ارتفاع ۲٬۲۴۰ متر بالای سطح دریـا قرار دارد. اینهای درست شده با جاجیم جمعیت خود شـهر ۸٬۶۰۵٬۲۳۹ نفر و جمعیت کلانشـهر برابر با ۲۱،۱۶۳،۲۲۶ نفر هست (برآورد سال ۲۰۰۹).
«مکزیکو سیتی» بعد از تخریب شـهر تنوچتیتلان، اینهای درست شده با جاجیم مرکز امپراتوری آزتک، کـه در ۱۳۲۵ بنا شده بود شکل گرفت و هم اکنون یکی از بزرگترین شـهرهای جهان است.
شـهر مکزیکو با جمعیت چندین مـیلیونی و ارتفاع زیـاد و آسمانی آبی زیبایش این شـهر کـه در مرکز فلاتی عظیم قرار دارد از عصر استعمار رو بـه گسترش رفت درون دوران پورفیریودیـاس وضع و شان یک شـهر را یـافت و پس از انقلاب پایخت بزرگی از کار درون آمد هر فرماندار تازه ای خود را موظف مـی داند چیزی یـا بـه مناسبت احتیـاج یـا به منظور آراسته تر و زیباتر این شـهر بهآن بیفزاید همـیشـه بناهای تازه ای درون این شـهر درون دست ساختمان هست خیـابانـها را پهنتر مـی کنند و ساختمانـهای کهنسال را درون هم مـی کوبند که تا جا به منظور اجرای طرحهای بزرگتر و بهتر باز شود مردم مکزیکو مـی گویند داریم چهره شـهر خود را جراحی پلاستیک مـی کنیم.
از شـهرهای مکزیکو کـه ساکنان شـهرستانـها آن را بـه نام پایتخت مـی خوانند مجمع اضداد هست از یکسو کاخهای کهنسال قرن 17 زمانی کـه اسباب سر بلندی نایب السلطنـه های خود پسند بود و در سوی دیگر ساختمان های سبک فرانسوی با شیروانی های تند شیب و چراغهای پایـه بلند(که درون سالهای خوش دهه آخر قرن 19 از ضروریـات بـه شمار مـیرفت) دیوارهای شیشـه ای و نمای ساده سر بـه آسمان ساییده است.
پایتخت مکزیک با چندین مـیلیون جمعیت چندان بزرگ هست کـه برای تسهیل رفت و آمد و حمل و نقل احتیـاج بـه راه زیرزمـینی داشته باشد اما چون روی مرداب – همان مرداب قدیم تنوک تیتلان – ساخته شده و در زیر آن آب هست ساختن راه زیرزمـینی ممکن نیست مردم با اتومبیل شخصی تاکسی اتوبوس و تراموا رفت و آمد مـی کنند و تراکم وسایل نقلیـه همـیشـه درون این شـهر بـه چشم مـی خورد درون مـیان عابران پیـاده هم زنان و مردان شیکپوش دیده مـی شود و هم سرخپوستان پا کـه برای فروش مصنوعات و کالای خود بـه شـهر آمده اند.
در آغاز قرن 20 درون همـه این شـهر تنـها شش اتومبیل وجود داشت کـه خانوده های ثروتمند از اروپا وارد کرده بودند. اینهای درست شده با جاجیم درون خیـابانـهای این شـهر گاهی سرخپوستانی دیده مـی شوند کـه پوشاک محلی خود را برتن دارند و سوار بر الاغ از لابلای اتومبیلها و اتوبوسها آهسته بـه دنبالب و کار خویش مـی روند اما نباید تعجب کرد زیرا شـهر بـه اینان نیز تعلق دارد همچنین گاهی بوقلمون فروشـهای دوره گردی دیده مـی شوند کـه حتی درون لماس دو چاپولتپک زیباترین محله مس شـهر متاع جندار خویش را توی کوچه و خیـابان بـه راه مـی اندازند و در پی خریدار مـی گردند اینان با شلاق درازی کـه در دست دارند بـه آرامـی بوقلمونـها را نوازش مـی دهند و به هرسو بخواهند هدایت مـی کنند کدبانوها و مستخدمـه ها از خانـه ها بیرون نمـی آیند و هر بوقلمونی را پسندیدند مـی خرند معمولاً فریـاد فروشندگان با سر وصدای بوقلمونـها درون هم مـی آمـیزد.
در شـهر مکزیک اغلب اوقات زمـین لرزه روی مـی دهد اما آسیب زیـادی نمـی رساند بـه علت وقوع زمـین لرزه آسمانخراش درون این شـهر کمـیاب هست و بلندی ساختمانـها تابع مقرراتی هست که به منظور احتراز از آسیب زمـین لرزه وضع شده هست از زمان پدید آمدن آتشفشان کوچک موسوم بـه پاریکوتین درون فلات مرکزی زمـین لرزه روی داده هست زیرا پاریکوتین بخارهای زاید زیر زمـین را دفع مـی کند.
مـیدان زوکالو چشم و چراغ مکزیکو هست انسان درون این مـیدان وسیع با آن ساختمانـهای مجللش سرسام مـی گیرد همـه خطهای اتوبوس و تراموا از زوکالو مـی گذرد و هزاران عابر پیـاده درون روز از آنجا مـی گذرند فروشندگان دوره گرد این مـیدان همـه چیز از توله سگ و بلیت بخت آزمایی گرفته که تا حبوبات و جواهر دزدیده شده مـی فروشند از بارها و رستورانـهای درجه دوم این مـیدان همـیشـه صدای موسیقی شنیده مـی شود.
برجسته ترین ساختمان این مـیدان نمازخانـه ای هست همگانی کـه با سنگهای پرستشگاه بزرگ آزتکها ساخته شده هست بزرگترین جنگ مـیان اسپانیـاییـها و سرخپوستان درون همـین مـیدان صورت گرفت کـه سرانجام موکتسوما را درون کاخش سنگباران د و کشتند.
در محل کاخ موکتسوها امروز کاخ دولتی کـه مقر رییس جمـهوری مکزیک هست قرار دارد. درون تالارها و اتاقهای این کاخ یـادگارهای گرانبهایی دیده مـی شود کـه از زمان حمله اسپانیـاییـها بـه جای مانده است.
کاخ چاپولتپک بر فراز تپه ملخها و رو بـه روی پاسو دو لارفورما یکی از زیباترین خیـابانـهای سراسر قاره آمریکا اکنون تبدیل بـه موزه شده هست این کاخ کـه به دستور ماکسیمـیلیـان درون آغاز حکومتش ساخته شد مدتها مقر ریـاست جمـهوری مکزیک بود و سپس بـه دستور رییس جمـهور کاردناس قرار شد کـه آن را بـه عنوان یک بنای تاریخی حفظ کنند.
دیگر از دیدنیـهای مکزیکو دکانـها و فروشگاههای بزرگی هست که هنوز نفوذ سلیقه فرانسوی درون آن ها دیده مـی شود هر گوشـه و کنار محلاتب شـهر کافه هایی هست کـه کارکنان زن و مرد مؤسسات اوقات فراغت خویش را درون آنجا مـی گذرانند مکزیکو یک کاخ هنرهای زیبا دارد کـه در آن اپرا اجراء مـیشود و در تالارهای متعدد آن نمایشگاه برپا مـی گردد.
مکزیکو دو مـیدانبازی کـه هر یکشنبه پر از تماشاگر هست استادیوم ملی چندین باشگاه چندین مـیدان چوگان بازی سیرک و در حومـه نیز سه ورزشگاه ییلاقی دارد مردم این شـهر بـه ورزش دلبستگی خاصی دارند.
موزه ملی دانتروپولوژی(مردم شناسی)
این مجموعه موزه ملی مردم شناسی شامل قوم شناسی، مردم شناسی، باستان شناسی از روزگاران پیش از تاریخ مکزیک شامل گنچینـه های آزتک ها مایـاها زاپوتک ها نیکزتک پوره په چاها و اولمک ها.
هرم مکزیکو
مضاعف تنایوکا(نزدیک مکزیک) تنایوکا کـه در اصل پیتختن تمدن چی چی بود بعدها بـه دست ازتکها افتاد. شـهر طی مراحلی مـیان قرنـهای 13 و 16 مـیلادی ساخته شد پلان دو بقعه نما شامل بازسازی بقعه ها و مقطع کهروی هم سازی های ششگانـه را نشان مـی دهد 1:600 نواری از نقش برجسته مار درون دور هرم قرار دارد.
کاخ ویسبرگال
شـهر مکزیکو فرای دوالورده درون 1790 بر روی ویرانـه های کاخ کورتز پلان 1:1000 این ساختمان چندین بار گسترش یـافته و اکنون دارای سه حیـاط خلوت طاقگان دار هست خزانـه کلیسای جامع مکزیکو ساخته لورنسورودریگس درون 1749 که تا 1768 پلان 1:600 طرح بنا تقارن محوری دارد.
سالها پیش از ورود باستانشناسان بـه تئوتی هوآکان نویسندگان جهانگرد این مکان اساطیری را یـافته بودند. درون سال 1804 الکساندرفن هامبولت ماوشگر درون ادامـه سفر خود به آمریکای مرکزی چنین نوشت: تنـها بناهای یـادبودی درون دره مکزیکو کـه حجم یـا اندازه اش یک اروپایی را تکان مـی دهد بقایـای دو هرم درون تئوتی هوآکان است.
این شـهر ویران کـه تنـها یک دهم آن حفاری شده درون سی مایلی شمال شرقی مکزیکوسیتی درون دره کوهی بـه ارتفاع 7000 پا از سطح دریـا جای دارد. نزدیک بـه سال 500 ق. م کـه این شـهر باستانی دوران طلایی خود را مـی گذراند نزدیک بـه دویست هزار نفر جمعیت داشت و نـه تنـها نخستین و بزرگترین کلان شـهر نیمکره غربی کـه نیرومندترین شـهر آمریکای مرکزی درون آن زمان بود از همـین جاست کـه تاریخ مکزیک آغاز مـی شود زیرا درون اینجا زمـینـه مساعد به منظور توسعه اقتصاد دینی سیـاسی درون سرزمـینـهای بلند مکزیکی وجود داشت نفوذ شـهر که تا پانصد مایل دورتر یعنی بـه گواتمالای امروزی رسید هر چند از ساکنان این شـهر شیوه زندگی یـا رویدادهایی کـه در اینجا رخ نمود اطلاعی درون دست نیست.
مردم تئوتی هواداران هیچ نوشته ای از خود بر جا نگذاشتند و از این رو روشن نیست کـه زبان آنان چه بود یـا خود و شـهرشان را چه مـی نامند نام تئوتی هوآکان از زبان آزتکها گرفته شده کـه چند سده بعد درون دره ساکن شدند و مـی توان آن را چنین ترجمـه کرد.
آنان کـه خدا شدند سالها پیش از فتح اسپانیـاییـها افسانـه هایی بیشمار از تئوتی هوآکان گفته شده و آزتکها بر این باور بودند کـه جهانی کـه آنان مـیشناختند از تئوتی هوآکان آغاز شده بود آنان ویرانـه های رها شده ای را کـه گمان مـی د تمدن دیرین و از مـیان رفته غول ها پدید آورده هست گاهواره زندگی جایی کـه خورشید و ماه درون آن پدید آ,ده مـی پنداشتند از اینرو دو هرم تئوتی هوآکان را کـه گاه درون آن آیین قربانی انجام مـیدادند پرستشکده های کهن دو خدای اصلی کیـهان دانسته دو گذرگاه اصلی قدیمـی را راه مردگان مـی نامـیدند زیرا بر این باور بودند کـه ویرانـه هایی کـه در راستای دو محور مرکزی شـهر بـه دارازی دو مایل و پهنای چهل یـارد هست باید گور کاهنان و شاهان باشد درون واقع اینـها بقایـای پرستشگاهها هستند.
بر خلاف تصورات رازآمـیز آزتکها زیستگاههای بیشماری کـه تئوتی هوآکان را ساخت حتما در دوران اوج خوشبختی آنان سرشار از فعالیت و کار بوده باشد. این شـهر کـه در جاده های بازرگانی از سرزمـینـهای بلند که تا ساحل خلیج جا داشت و از آب فراوان بهره مند بود بازاری بزرگ و کارگاههای بیشمار داشت هنر و اخترگویی بـه شکلی بی سابقه رواج داشت و زمان بـه شکل تقویم تنظیم شده بود. نگاره های درخشان دیوارهای خانـه ها را مـی آراست و تئوتی هوآکان کلان شـهری برجسته پر تنوع و شلوغ و چنان نیرومند بود کـه به دژ و برج و بارو نیـاز نداشت توجه آنان بیشتر بـه هرم خورشید بود.
بنای سترگ دو و نیم مـیلیون تنی از آجر و خاک بـه ارتفاع دویست پا ساخته شده و برای باربری مصالح آن از کامـیون یـا جانوران باری بهره نگرفته بودند نمای اصلی آن درست هم ردیف نقطه ای هست که خورشید درون روز انقلاب تابستانی طلوع مـی کند سراسر شـهر با نقشـه ای شطرنجی آراسته شده رو بـه سوی چهار گوشـه شطرنج دارد. انگیزه رو بـه نابودی رفتن این شـهر بزرگ نزدیک بـه سال 600 مـیلادی روشن نیست. آیـا کشاورزانی کـه گرداگرد شـهر مـی زیستند دیگر نتوانستند خوراک کافی تولید کنند؟ آیـا شـهر مورد هجوم قبایل سرزمـینـهای خشک شمالی قرار گرفت؟ اینـهای پرسشـهایی هست که تاکنون بی پاسخ مانده اند به منظور فرهنگهای آینده آمریکای مرکزی تئوتی هوآکان آرمان و کمال مطلوب گذشته ای شکوهمند شد همچنان کـه آتن دوران کلاسیک به منظور اروپاییـان.
مکزیکوسیتی درون 1521 تاسیس گشت موقع جغرافیـایی درون آمریکای شمالی درون حوضه معروف دره مکزیکو درون یک بستر خشک دریـاچه تکزکوکو کوههای اطراف شـهر با 17877 پا بلندی با آتشفشان فعال پوپوکیت پتی(کوه دودکش) درون نزدیکی آن درون بلندی 2237 متری از سطح دریـا قرار گرفته.
آب و هوا
به واسطه موقع جغرافیـایی هوایی سردبا فصل کوتاه متغیر دارد درون حالی کـه برف بـه ندرت مـی بارد شب ها درون ماههای سرد از دسامبر که تا ژانویـه یخبندان مـی شود.
حرارت متوسط 18 درجه درون ماههای سردتر بـه طور متوسط 4/12 درجه و فصل بارانی(ماه مـه که تا سپتامبر) بـه طور متوسط 3/17 درجه سانتی گراد مـیزان ریزش باران سالانـه 180 مـیلیمتر است.
آموزش
شـهر از نظر سواد حدود 90% - دوره دبستان 6 سال و متوسطه سه سال و پس از آن دوره کالج درون سه سال - درون سال تحصیلی 98 – 1997 تقریباً سه مـیلیون نفر دانش آموز بـه تحصیل و 168442 نفر معلم بـه تدریس درون 9460 مدرسه مشغول بودند.
مکزیکوسیتی مرکز دانشگاههایی شامل دانشگاه مکزیکو کـه در 1551 تاسیس شده و بیش از 350000 دانشجو دارد.
انستیتوهای مـهمـی نیز درون شـهر مکزیکو دایر هست از جمله انستیتو پلی تکنیک و دانشگاهها متروپلی تن و دانشگاه آناهوآک و دانشگاه بین المللی آیـالات متحده آنریکا و انستیتوهای خصوصی.
مرکز ملی هنرها درون 1994 گشایش یـافت کـه شامل یک کتابخانـه و یک تالار کنسرت و کلاسهایی به منظور سینما موسیقی ودرام است.
کتابخانـه ها و موزه ها
تعدادی موزه خصوصی درون مکزیکوسیتی وجود دارد از جمله موزه ملی مردم شناسی درون پارک چاپولترپک کـه در آن آثار هنری بـه نمایش گذاشته شده درون این پارک موزه هنر مدرن موزه اولمـه دو کارهای مـهم کاهلو و دیـاکوریوا کتابخانـه ملی.
پارک ها و مراکز تفریحی
پارکها و مـیدان های شـهر همواره پر از جمعیت درون اواخر هفته است.
یکی از فضاهای باز پارک چایوتیک بناهای بسیـار برافراشته شده از جمله آکادمـی نظامـی اثر چایوتیک مثل موزه های متعدد.
بسیـاری از پارکهای دیگر شـهر شامل آلامـه دا مرکزی نزدیک زوکالو کـه در 1592 بـه وجود آمد درون آن برنامـه هایی به منظور حفاظت محیط زیست درون دست اقدام دارد. پارک کویوکان به منظور دویدن و قدم زدن کـه در آن درختان تناور وجود دارد پارک بیـابان شیران درون جنوب غربی شـهر قرار گرفته کـه در این فضای باز کوهها جنگلها و چشمـه ها دیده مـی شود.
هنرهای نمایشی شـهر
شـهر مکزیکو یکی از مـهمترین مراکز فرهنگی درون آمریکای لاتین هست که از بسیـاری جاها اسپانیـانی زبانـها را بـه سوی خود مـی کشاند کاخ هنرهای زیبا یک تالار اثرا و کنسرت درون منطقه وسط شـهر قرار دارد کـه در آن فعالیت های فرهنگی صورت مـی
گیرد هنر باله و کنسرت درون این مرکز اجرا مـی شود گالری هنرمندان بسیـاری از دورترین نقاط دنیـا را بـه خود جذب مـی کند.
نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
[مَجنُـونُ لَیلی ... أَلفُ لَیلی مَجنُـونُهُ - مطالب آذر 1392 اینهای درست شده با جاجیم]
نویسنده و منبع | تاریخ انتشار: Sat, 29 Sep 2018 10:34:00 +0000